Đưa văn hóa GT vào các hình thức VHNT không hề khiên cưỡng
Đưa việc tuyên truyền Luật Giao thông, nâng cao ý thức người tham gia giao thông, đồng thời tạo thành văn hóa giao thông vào các hình thức văn hóa nghệ thuật và được công chúng đón nhận là một việc làm không dễ đối với các nghệ sĩ. GS Hoàng Chương, TGĐ Trung tâm nghiên cứu bảo tồn và Phát huy văn hóa dân tộc VN đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo GTVT xung quanh vấn đề này.
P.V: Thưa GS, dưới góc độ của văn hóa nghệ thuật, Văn hóa giao thông (VHGT) được hiểu như thế nào?
GS. Hoàng Chương:
Nói tới văn hóa là nói tới cái đẹp trên nhiều bình diện, còn nói VHGT là nói tới cái đẹp của người tham gia giao thông có hành vi đẹp được thể hiện ra từ việc điều khiển các phương tiện giao thông, đến việc đi bộ, nói tới cử chỉ giao tiếp và tôn trọng pháp luật, như đội mũ bảo hiểm, đua xe, uống bia rượu quá giới hạn cho phép...
 |
| Tiết mục múa rối nước tuyên truyền VHGT |
Hiện nay, mỗi ngày trên đất nước ta xảy ra hàng chục vụ TNGT, nhiều người bị thiệt mạng và thương tật vĩnh viễn, thiệt hại kinh tế ước tính mỗi năm rất lớn, tất cả cũng chỉ vì nước ta chưa hình thành được một nền VHGT lành mạnh. VHGT chính là sự tôn trọng pháp luật, tôn trọng cộng đồng và hướng tới cái đẹp. Đó cũng là sự tự giác chấp hành pháp luật về giao thông và ứng xử một cách có văn hóa khi tham gia giao thông.
P.V: Việc tuyên truyền Luật Giao thông nhằm nâng cao ý thức giao thông đối với mọi người vốn dĩ là một việc làm ngoài lĩnh vực VHNT, vậy các nghệ sĩ đã có những nỗ lực như thế nào, thưa Giáo sư?
GS. Hoàng Chương:
Đưa việc tuyên truyền Luật Giao thông cũng như VHGT vào các ngành, lĩnh vực đều rất khó, đặc biệt trong lĩnh vực nghệ thuật lại càng khó hơn. Khó ở chỗ bản thân người nghệ sỹ cũng ngại, không thấy sự hấp dẫn để tham gia vào vấn đề đó. Tuy nhiên, được sự hỗ trợ của báo chí, truyền thông, nhiều nghệ sĩ thấy việc làm này thực sự có ý nghĩa và họ đã và sẽ tự nguyện tham gia.
Từ đó VHGT được đẩy mạnh, khi vấn đề đã được truyền tải thông qua VHNT thì việc lan tỏa đến công chúng là rất dễ. VHGT từ lúc chưa biết là gì giờ đã trở nên quen thuộc. Lúc đầu giới sáng tác thấy đây là một điều khó nhưng sau này, bản thân họ không thấy khó nữa vì nó là thực tiễn, là cuộc sống thực tế, có bi, có hài, có những câu chuyện gắn với cuộc sống. Nhiều vở hài kịch về đề tài giao thông, ứng xử khi tham gia giao thông đã xuất hiện.
P.V: Thưa Giáo sư, sau 2 năm triển khai thực hiện, Dự án VHGT thông qua các phương tiện thông tin đại chúng và các hình thức văn hóa nghệ thuật đã thu được những kết quả như thế nào?
GS. Hoàng Chương:
Được sự chỉ đạo và bảo trợ của Ủy ban ATGT QG và Bộ GTVT, Dự án VHGT thông qua các phương tiện thông tin đại chúng và các hình thức văn học nghệ thuật do Trung tâm nghiên cứu bảo tồn và Phát huy văn hóa dân tộc VN đã triển khai được 2 năm. Dự án có hai nội dung cơ bản là: Tuyên truyền phổ biến về ATGT qua các phương tiện thông tin đại chúng và các phương tiện VHNT, nhằm giáo dục các quy định của pháp luật về đảm bảo TT ATGT, tạo điều kiện cho cộng đồng có hiểu biết đầy đủ, đúng đắn và tự nguyện tự giác chấp hành pháp luật về TT ATGT. Thứ hai, xây dựng ý thức cộng đồng, tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái, thái độ ứng xử văn hóa của con người khi tham gia giao thông, một trong những nơi bộc lộ rõ trình độ văn hoá, văn minh của xã hội của một đất nước.
Sau 2 năm triển khai thực hiện, hàng trăm tác phẩm báo chí về ATGT đã ra đời, hàng chục hội thảo quốc gia về VHGT đã được thực hiện trên cả nước và nhiều chương trình nghệ thuật về VHGT đã được biểu diễn phục vụ rộng rãi công chúng. Nhiều loại hình nghệ thuật dân gian như múa rối cũng được lồng ghép việc tuyên truyền Luật Giao thông và VHGT.
P.V: Việc lồng ghép này liệu có khiên cưỡng, thưa Giáo sư?
GS. Hoàng Chương:
Việc dùng nghệ thuật truyền thống để nói hiện đại là việc không thuận lợi lắm nhưng vẫn có thể làm được. Các loại hình nghệ thuật như tuồng, chèo cổ vẫn có thể được dùng làm hình thức để chuyển tải những nội dung đang bức xúc hiện nay.
Chương trình biểu diễn rối nước thu nhỏ Phan Thanh Liêm trong khuôn khổ Dự án VHGT do Trung tâm đang thực hiện là một ví dụ. Chương trình thu hút được sự chú ý của đông đảo khán giả. Trong nghệ thuật múa rối nước, chú Tễu là nhân vật dân gian nhưng Tễu nói về giao thông thì Tễu lại thành hiện đại.
P.V: Xin cảm ơn Giáo sư!
Lâm Anh (Thực hiện)