Nghề nguy hiểm

Hơn 60 nhà báo thiệt mạng, khoảng 1.000 nhà báo bị bắt giữ trong năm 2011. Con số được dự báo trong năm 2012 còn cao hơn nữa, khi các điểm nóng trên thế giới vẫn không có dấu hiệu “hạ nhiệt”. Càng những nơi “dầu sôi lửa bỏng” càng thu hút sự quan tâm của nhà báo - những người đưa tin sẵn sàng lăn xả vì sự thật.

Nhà báo kỳ cựu Anderson Hays Cooper của đài CNN trong một video tài liệu nói về những vụ thiệt mạng của các nhà báo, đã chia sẻ: “Ðể trở thành một nhà báo giỏi, phóng viên đều phải tiếp cận con người, sự kiện... và cả nguy hiểm nữa”.

“Tử vì nghiệp” ngày càng tăng

Ông Shawn Crispin, đại diện cao cấp vùng Đông Nam Á của Ủy ban Bảo vệ nhà báo (CPJ) cho rằng, sự nguy hiểm của nhà báo còn tùy thuộc vào địa điểm tác nghiệp. "Dựa theo nghiên cứu mà chúng tôi có được, nhà báo thường gặp khó khăn khi lấy tin về tham nhũng, buôn lậu và phá rừng". Ông nói: "Ở Philippines, nhiều nhà báo bị giết. Đặc biệt, ở những vùng ngoại thành thì mức độ nguy hiểm cao hơn”.

Phóng viên chiến trường luôn đối mặt với nguy hiểm

Theo thống kê của CPJ, Philippines là một trong những quốc gia nguy hiểm nhất cho phóng viên. Năm nào nước này cũng có những nhà báo bị thiệt mạng. Đặc biệt vào tháng 11/2009, một vụ thảm sát và chôn tập thể ít nhất 58 người trong đó có 31 nhà báo ở Mindanao đã làm rung động giới truyền thông thế giới. Trước cuộc bầu cử thống đốc ở Mindanao, sáng ngày 23/11/2009, các nhà báo, người nhà cùng những người ủng hộ ứng cử viên Ismael Manguadadatu trên đường nộp đơn ứng cử thì bị khoảng 100 tay súng chặn đoàn xe và bắt cóc.

Các tay súng này được cho là người của dòng họ Ampatuan, đối thủ chính trị của ông Ismael Manguadadatu. Có ít nhất khoảng 58 người bị giết và xác các nạn nhân bị chôn chồng chất tại một hố sâu 2m. Trong các nạn nhân xấu số có khoảng 31 nhà báo. Vụ thảm sát này đã làm người ta có thêm lý do tin rằng, lý do chính trị là một trong những nguyên nhân gây nguy hiểm cho nhà báo.

Chưa được bảo vệ đúng mức

Theo báo cáo của CPJ, trong năm 2011 hơn 60 nhà báo thiệt mạng, nhiều người bị thương, hơn 1.000 người bị bắt giữ, tăng 20% so với năm 2010. Đây cũng là mức cao nhất kể từ năm 1990 đến nay. Với sứ mạng là những người đưa tin, các nhà báo phải có mặt ở khắp mọi nơi. Các điểm nóng về chiến sự, các cuộc biểu tình, những quốc gia có biến động về chính trị... là khu vực nhận được sự quan tâm của các phóng viên và ở những nơi này, các nhà báo thường không được quan tâm nhiều.

Có rất nhiều nguyên nhân và hoàn cảnh dẫn đến cái chết của phóng viên. Theo CPJ, trong khoảng 850 nhà báo chết trong lúc tác nghiệp từ năm 1992, có khoảng 600 người bị ám sát. Năm 2002, Daniel Pearl, Trưởng ban vùng Nam Á của tờ Wall Street Journal đã bị người thuộc tổ chức Al-Qaeda bắt cóc và giết hại ở Pakistan.

Trong khi tìm hiểu thông tin về đường dây Al-Qaeda, Daniel đã bị chính những người thuộc tổ chức Al-Qaeda gài bẫy để bắt cóc. 9 ngày sau đó, người ta tìm thấy thi thể của Daniel bị cắt làm nhiều mảnh và chôn ở vùng ngoại ô Karachi, Pakistan. Một nạn nhân khác là Ahmad Mohamed Mahmoud bị bắn chết vào cuối tháng 1/2011 ở Ai Cập khi đang quay phim cảnh chạm trán giữa lực lượng an ninh Chính phủ và người biểu tình. Trước đó 2 tuần, phóng viên ảnh Lucas Mebrouk Dolega cũng bị chết do chấn thương đầu từ cuộc biểu tình khi tác nghiệp ở Tunisia.

Rất nhiều nhà báo đã thiệt mạng với nhiều lý do. Nhiều người cho rằng, cộng đồng quốc tế vẫn chưa có các biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn việc này, nhưng nếu chính phủ các nước có những hành động cụ thể thì số ký giả thương vong sẽ giảm đi. “Chính phủ các nước cần bảo vệ phóng viên và đảm bảo rằng họ có thể tác nghiệp trong một môi trường an toàn. Nhưng thực tế một số quốc gia không coi trọng việc đó”, ông Shawn Crispin cho biết.

Nam Hải (Tổng hợp)