TP.HCM: Tìm hướng xử lý bùn thải

Cập nhật, 08:18, Thứ Tư, 19/12/2012 (GMT+7)

Rất nhiều công trình nạo vét kênh rạch đang được thực hiện tại TP.HCM. Cùng với đó là các dự án, công trình xây dựng tạo ra một lượng bùn thải rất lớn. Chưa kể là lượng bùn thải từ hoạt động sản xuất, sinh hoạt hàng ngày ở các khu dân cư. Xử lý lượng bùn thải ngày càng tăng này là một vấn đề đang đặt ra với TP.HCM.

Lượng bùn thải ngày càng lớn

Theo Phòng quản lý chất thải (Sở TN&MT TP.HCM), hiện trên địa bàn TP thường phát sinh 6 loại bùn thải chủ yếu. Đó là bùn thải từ hệ thống thoát nước thải sinh hoạt đô thị, bùn thải từ hệ thống thoát nước thải công nghiệp, bùn thải từ các hoạt động nạo vét kênh rạch, bùn thải từ bể tự hoạt (bùn hầm cầu), bùn thải từ các trạm/ nhà máy xử lý nước cấp và bùn thải từ các công trình xây dựng. Tổng khối khối lượng ước tính từ 3.000 - 4.000 m3/ngày đêm (tương đương từ 5.000 - 6.000 tấn/ngày đêm).

Nạo vét kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè.
Nạo vét kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè.

Trong đó, bùn thải từ hoạt động nạo vét kênh rạch và từ các công trường xây dựng chiếm khối lượng lớn nhất, lên đến 1.750m3/ngày. Theo Sở TN&MT TP, lượng bùn này dự kiến sẽ tăng nhanh trong thời gian tới. Nguyên nhân là do TP đang thực hiện các dự án cải thiện môi trường (Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Tàu Hủ - Bến Nghé, Kênh Đôi - Kênh Tẻ, Tân Hóa - Ông Buông - Lò Gốm, Tham Lương - Bến Cát - Vàm Thuật) và các dự án cải tạo mở rộng kênh rạch (rạch Xóm Củi, Xuyên Tâm, Giồng Ông Tố,...) và các dự án hạ tầng kỹ thuật khác.

Khối lượng bùn thải từ hệ thống thoát nước cũng chiếm tỷ lệ lớn, từ 1.200 - 1.500 tấn/ngày, hoặc từ 450.000m3-700.000 m3/năm. Bà Nguyễn Thị Thùy Linh, đại diện Trung tâm Điều hành chống ngập TPHCM cho biết, hiện Sở NN-PTNT quản lý hơn 2.000 tuyến sông, kênh rạch với chiều dài gần 3.000km; Trung tâm Điều hành chống ngập quản lý 680 tuyến kênh với chiều dài gần 900km. Còn lại, UBND quận, huyện quản lý hơn 200 tuyến kênh với chiều dài hơn 300km. Nhưng việc nạo vét và xử lý bùn thải từ hệ thống cống này chủ yếu do các đơn vị tự chịu trách nhiệm.

Bên cạnh đó, ước tính khối lượng bùn thải từ hệ thống thoát nước công nghiệp phát sinh vào khoảng từ 300 - 400 tấn/ngày; bùn tự hoại phát sinh ước đạt 250 - 350 tấn/ngày; còn bùn thải từ các nhà máy nước trên 80 tấn/ngày đêm.

Cần xã hội hóa đầu tư

TP.HCM đã từng thực hiện dự án xử lý bùn thải từ nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt/đô thị để tái chế thành phân hữu cơ bằng việc xây dựng nhà máy xử lý bùn Bình Hưng Hòa và Bình Hưng. Quy trình xử lý là bùn thải được trộn với trấu và ủ hiếu khí. Tuy nhiên, sau một thời gian cho thấy, công nghệ áp dụng tại nhà máy này vẫn chưa thực sự tối ưu. Bùn sau khi xử lý vẫn còn mùi rất nặng, ảnh hưởng đến môi trường.

Cũng đã có một đơn vị tư nhân là công ty TNHH Khoa học công nghệ môi trường Quốc Việt bỏ ra một số vốn không nhỏ để nghiên cứu cách xử lý, tái chế bùn thải làm phân bón. Tuy nhiên, theo các chuyên gia đánh giá, công nghệ của đơn vị này chưa xử lý được nước rỉ từ bùn thải, đồng thời còn tạo ra một khối lượng lớn khí metan rất nguy hại cho môi trường. Trong khi đó, từ năm 2008, TP đã giao Công ty TNHH MTV Thoát nước đô thị thực hiện dự án “Xây dựng trạm tiếp nhận, chế biến và xử lý bùn thải Đa Phước” trên diện tích 47ha với công suất 3.000m3/ngày tại huyện Bình Chánh nhưng đến nay vẫn nằm trên giấy vì chưa có nhà đầu tư. Theo quy hoạch, sẽ có một khu liên hợp xử lý bùn thải được đầu tư xây dựng tại Thủ Thừa (Long An) để xử lý chất thải cho TP.HCM và tỉnh Long An.

PGS.TS Nguyễn Văn Phước - Viện Môi trường và Tài Nguyên, Đại học Quốc gia TP.HCM cho rằng, TP cần ứng dụng các công nghệ mới trong việc xử lý bùn thải, phù hợp với đặc điểm từng loại bùn, cần có chính sách xã hội hóa nhằm thu hút vốn đầu tư. Mà để làm được điều này, TP cần ban hành quy định về giá xử lý bùn thải. “Khi có khung pháp lý tốt, tạo điều kiện thuận lợi cho các DN hoạt động thì họ sẵn sàng bỏ kinh phí để tham gia đầu tư hệ thống xử lý bùn thải hiện đại”, ông Phước nói.

Phan Tư

.
.
.