Chứng khoán 2012 mong đợi gì?

“Không có con đường nào quá dài với những kẻ bước đi thong thả, không có cái lợi nào xa xôi quá với những người kiên nhẫn” - không ít nhà đầu tư trên thị trường chứng khóan Việt Nam hiểu rõ ý nghĩa của câu danh ngôn này. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán Việt Nam 2011 thực sự đã đưa đến một thử thách quá lớn về lòng kiên nhẫn đối với các nhà đầu tư.

2011: Cạn kiệt sức chịu đựng

Khó có thể dùng lời để miêu tả hết những gì đã diễn ra trên thị trường chứng khóan Việt Nam năm 2011. Trên khắp các trang báo, tạp chí, các diễn đàn nói về chứng khoán, tràn ngập những cụm từ miêu tả sự thất vọng, sự chua chát và cả sự bất lực của cả cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà đầu tư, nào là “Thê thảm chứng khoán”, “Cạn sức chịu đựng”, “Màu đỏ tràn ngập cả 2 sàn”, nào là “Nhịn trà đá mua cổ phiếu”, “Mớ rau muống bằng giá 10 cổ phiếu”... Chứng khoán không còn là “ván cờ”, là “quân bài” của bất kỳ ai nữa mà chỉ là sự thất vọng san đều cho tất cả các bên. Cả 3 chủ thể chính tạo nên thị trường là CTCK, DN niêm yết và nhà đầu tư đều bị thương tổn mạnh mẽ.

Trên dưới 25%, thanh khoản thị trường giảm đến 50% so với năm 2010. Và mặc dù số lượng doanh nghiệp niêm yết tăng (hiện tại đã có 695 công ty niêm yết trên 2 sở giao dịch, tăng thêm khoảng 60 công ty so với cuối năm ngoái) nhưng mức vốn hóa thị trường chỉ còn 32% tổng sản phẩm nội địa (GDP) so với 39% GDP vào năm ngoái.

Với các công ty chứng khoán, năm 2011 cũng chứng kiến sự thua lỗ của trên 70% công ty. Hoạt động chính của các công ty này ngày càng bị thu hẹp. Nhiều công ty rút bớt nghiệp vụ môi giới, cắt giảm nhân sự. Tình trạng thanh khoản của nhiều công ty cũng đã đến mức báo động và hiện có khoảng 20 công ty chứng khoán đang có vấn đề về tài chính cần tái cấu trúc.

Sự khó khăn của doanh nghiệp, sự thua lỗ của các công ty chứng khóan dù có, dù đã hết sức “thê thảm” song cũng không “phũ phàng” bằng sự thể hiện của giá cổ phiếu trên các bảng điện tử. Thống kê cho thấy, trong năm 2011, toàn thị trường có tới hơn 440 cổ phiếu (tính cả Upcom) có giá thấp hơn mệnh giá (10.000 đồng) và có tới 1/3 trong số này có giá thấp hơn 5.000 đồng.

Xin được nhắc lại rằng, cổ phiếu có thị giá thấp hơn mệnh giá 10.000 đồng được hiểu một cách đơn giản là nếu mua vào ở mức giá đó, NĐT được xem như có lợi hơn cả những người góp vốn ban đầu để thành lập DN (tính theo mệnh giá). Nếu ở thời điểm hơn 2 năm trước, có lẽ khó ai có thể tưởng tượng nổi lại có những cổ phiếu có giá chưa tới 2.000 đồng (tương đương 1 cốc trà đá và không mua nổi một mớ rau muống), thậm chí là dưới cả 1.000 đồng như cổ phiếu VKP trên sàn HSX.

2012: Mừng ít, lo nhiều

Tại kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XIII vừa qua, đồng cảm sâu sắc với sự khó khăn của thị trường chứng khoán, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã khẳng định, sẽ có giải pháp để vực dậy TTCK Việt Nam. Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ thể hiện quyết tâm thúc đẩy quá trình cổ phần hóa, đổi mới DNNN để cung cấp hàng hóa có chất lượng ra thị trường. Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình cũng đã phát biểu rằng, thời gian tới TTCK sẽ được quan tâm đúng mức, thực hiện đúng vai trò là kênh dẫn vốn dài hạn cho doanh nghiệp.

Đến thời điểm này, UBCKNN cũng đã đưa ra đề án tái cấu trúc toàn diện thị trường chứng khoán và coi đây là nhiệm vụ trọng tâm của năm 2012. Theo đó, đối với các công ty chứng khoán, hiện UBCK NN đã phân ra 3 dạng dựa trên chỉ tiêu an toàn tài chính; trong đó có nhóm công ty hoạt động bình thường, nhóm công ty nằm trong diện kiểm soát và có 20 công ty nằm trong diện kiểm soát đặc biệt có thể sẽ bị UBCK NN rút giấy phép hoạt động môi giới, hoặc khuyến nghị các đơn vị này phải tìm phương án xử lý như tự sáp nhập lại, chuyển đổi mô hình hoạt động sang quỹ đầu tư...

Trong đề án tái cấu trúc thị trường chứng khoán cũng đề cập đến việc sáp nhập hai sở giao dịch chứng khoán thành 1. Như vậy sở giao dịch chứng khoán Việt Nam thống nhất sẽ bao gồm 1 thị trường cổ phiếu, 1 thị trường trái phiếu và 1 thị trường công cụ phát sinh trên cơ sở tận dụng các hệ thống công nghệ hiện tại.

Chưa thể nói hay về thị trường chứng khoán trong năm 2012, đến thời điểm này, tất cả những gì có thể nói, có thể làm là hy vọng. TTCK, nhà đầu tư đang hy vọng và chờ đợi một giải pháp tổng thể từ Chính phủ.

Trong thời điểm khó khăn này, cũng phải ghi nhận lại những công lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam trong suốt những năm qua. Thực tế cho thấy, thông qua TTCK, vốn của ngân hàng đã được tăng đến hàng nghìn, hàng chục nghìn tỷ đồng. Thị trường chứng khoán cũng đã và đang giúp DN và Chính phủ huy động vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triển.

Thanh Bình