Hà Nội sẵn sàng phương án chống úng ngập trong mùa mưa

Bước vào mùa mưa, mối lo ngập úng và mất an toàn giao thông ở Hà Nội lại thường trực. Tuy nhiên, đến thời điểm này 100% lực lượng và trang thiết bị chống úng ngập cho HN đã sẵn sàng hoạt động. Để nắm rõ hơn về phương án thoát nước mùa mưa 2012, PV Báo GTVT đã trao đổi với Kỹ sư Lê Vũ Quảng Sương - Trưởng phòng Kế hoạch – Đầu tư, Công ty Thoát nước Hà Nội.

PV - Theo dự báo năm nay thời tiết sẽ biến đổi thất nường, Bắc Bộ có nguy cơ thường xuyên xảy ra mưa lớn kéo, phía công ty đã xây dựng phương án chống úng ngập cho mùa mưa 2012 như thế nào, thưa ông?

Ks. Lê Vũ Quảng Sương, Trưởng phòng Kế hoạch – Đầu tư, Công ty Thoát nước Hà Nội.

Ks Lê Vũ Quảng Sương: Thực hiện chỉ đạo của UBND TP Hà Nội, Sở Xây dựng, Công ty Thoát nước Hà Nội đã xây dựng Phương án thoát nước mùa mưa và phòng chống úng ngập nội thành năm 2012 và được Sở XD chấp thuận.

Cũng như các năm trước, ngay từ khi chuẩn bị bước vào mùa mưa công ty đều chủ động xây dựng phương án thoát nước mùa mưa và phòng chống úng ngập.  Tuy nhiên, theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng thuỷ văn TƯ và thực tế thời tiết từ đầu năm đến nay, tình hình thời tiết diễn biến hết sức phức tạp, mưa bão đến sớm và xảy ra bất thường, mưa phân bố không đều giữa các khu vực. Cũng theo kịch bản biến đổi khí hậu của Bộ TN&MT lượng mưa trung bình năm và lượng mưa trong các tháng cao điểm mùa mưa có xu hướng tăng dần từ 5 – 10%.

Bên cạnh đó, Hà Nội đang trong quá trình phát triển, tốc độ đô thị hóa cao. Các công trình xây dựng, công trình giao thông đang thi công liên quan đến hệ thống cống thoát nước, các khu đô thị mới mở… cũng là những yêu tố ảnh hưởng đến khả năng tiêu nước của hệ thống thoát nước của thành phố.

Trên cơ sở đó, Công ty Thoát nước Hà Nội xác định 2 mục tiêu chính trong mùa mưa bão 2012 là đảm bảo công tác thoát nước với trận mưa 310mm nước kéo dài 2 ngày tại các khu vực thuộc Dự án thoát nước Hà Nội đã cải tạo hoàn thành; giảm thiểu tối đa số vụ, thời gian úng ngập, cũng như vận hành an toàn hệ thống thoát nước và đảm bảo mỹ quan đô thị cho Thủ đô.

Trận mưa lớn đầu mùa báo hiệu 1 năm diễn biến thời tiết bất thường.

PV - Để thực hiện 2 mục tiêu trên Công ty đã đưa ra các giải pháp gì để chống úng, ngập trong mùa mưa, bão năm nay?

Ks Lê Vũ Quảng Sương: Trên cơ sở những dự báo trên chúng tôi đưa ra 4 giải pháp chính. Trong đó giải pháp quan trọng nhất vẫn là khai thác tối đa năng lực của hệ thống thoát nước hiện có. Các nguồn tiêu, trạm bơm, hệ thống truyền dẫn... Ở Hà Nội có trạm bơm Yên Sở, đập Thanh Liệt, các hồ điều hòa, hệ thống đường dẫn sông Tô Lịch, sông Kim Ngưu, kênh bao, kênh khẩn cấp, kênh thông thường Trạm bơm Yên Sở, hệ thống cống dọc, cống chính và các cống phụ ở khu vực dân cư.

Đầu tư cải tạo sửa chữa, nâng cấp hệ thống thoát nước hiện có, xây dựng mới các trục thoát nước, các nguồn tiêu để nâng cao khả năng tiêu thoát nước và tiến tới hoàn thiện hạng mục thoát nước của TP. Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế khó khăn, thiếu vốn đầu tư hạ tầng, chúng tôi tập trung từng bước cải tạo, sửa chữa các cống ở các điểm bất cập trên hệ thống. Đến thời điểm này công ty đã nạo vét, duy tu được 92km trục cống chính, 50.000 m3 bùn trên các tuyến sông, 100% các trục mương tiêu thoát nước theo kế hoạch, bổ sung ga thu, nắp cống, cọc căng dây cảnh báo nguy hiểm...

Một số con sông, kênh dẫn nước trong thành phố đã được nạo vét, giúp nâng cao năng lực tiêu thoát nước trong mùa mưa.

Về triển khai công tác ứng trực khi mưa, công ty đã xây dựng phương án chi tiết cụ thể cho từng vụ trí, từng khu vực. Và đối với từng lượng mưa cụ thể sẽ có tình huống, cơ chế phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng, các đơn vị đang thi công trên địa bàn. Huy động tối đa nhân lực và trang thiết bị để đảm bảo tiêu thoát nước nhanh nhất, phối hợp ngay với CSGT, TTGT phân luồng giao thông để đảm bảo tối thiểu hóa thiệt hại do ngập úng gây ra.

Công ty cũng xây dựng đường dây nóng để nhân dân hỗ trợ phản ánh các sự cố, úng ngập liên quan đến công tác thoát nước giúp Công ty có biện pháp giải quyết kịp thời.

Phối hợp với UBND các quận xây dựng phương án nạo vét, cải tạo hệ thống cống nhánh, tạo sự đồng bộ hiệu quả trong toàn hệ thống thoát nước. Phối hợp điều tiết nước giữa nội thành với ngoại thành, giữa hệ thống tiêu thoát nước và hệ thống thủy nông.

PV - Hiện nay giới hạn thoát nước không xảy ra úng ngập của Hà Nội ứng với lượng mưa là bao nhiêu, thưa ông?

Ks Lê Vũ Quảng Sương: Theo Dự án thoát nước của Hà Nội giai đoạn 2, khả năng tiêu thoát nước của Hà Nội ứng với lượng mưa là 310 mm/2 ngày trên lưu vực sông Tô Lịch (4 quận nội thành cũ). Tuy nhiên, một số hạng mục của D.A thoát nước giai đoạn II vẫn đang trong quá trình thi công, dự kiến đến tháng 12/2013 sẽ hoàn thành, nên giới hạn này có thể thấp hơn vài chục mm.

Một số điểm trũng của thành phố đã bị rơi vào tình trạng ứng ngập trong trận mưa ngày 6-7/5.

Trước khi D.A thoát nước giai đoạn I hoàn thành, hàng năm, nội thành đều có 3 - 5 điểm ngập úng từ 2 - 5 ngày. Nhưng từ khi D.A giai đoạn I hoàn thành và một số hạng mục D.A II đưa vào sử dụng thì sau các trận mưa lớn, một số điểm ở nội thanh Hà Nội chỉ còn ngập từ 1 - 2 giờ.

PV - Được biết, Hà Nội đang triển khai xây dựng rất nhiều công trình giao thông trọng điểm, việc chống úng ngập phục vụ thi công các công trình này sẽ được thực hiện như thế nào, thưa ông?

Ks Lê Vũ Quảng Sương: Trên thực tế, việc thi công các công trình giao thông thường gây ảnh hưởng nhiều đến hệ thống tiêu thoát nước. Bởi trong quá trình thi công, các đơn vị không thể tránh khỏi các biện pháp dẫn dòng thi công, phân lưu các địa bàn hoặc các chủ dự án yêu cầu chặn dòng để đảm bảo an toàn thi công... Tuy nhiên với các dự án giao thông trọng điểm của TP, chúng tôi đều có sự phối hợp hết sức chặt chẽ với các nhà thầu, với Sở GTVT Hà Nội tìm các biện pháp thích hợp đảm bảo giảm thiểu tối đa ảnh hưởng đến hệ thống cấp thoát nước.

Nhiều thiết bị hiện đại được trang bị thêm để tăng khả năng thoát nước tại chỗ.

Bên cạnh đó, chúng tôi tạo điều kiện tối đa cho các đơn vị thi công như: bàn giao tạm thời các công trình thoát nước trong phạm vi thi công để các đơn vị chủ động các phương án; ưu tiên trang thiết bị ứng trực phòng chống úng ngập khi có mưa... Nhờ đó, thời gian qua các công trình đều được đảm bảo an toàn không xảy ra úng ngập trong ngày mưa.

Tuy nhiên, một số hệ thống cống trong các công trình giao thông đã hoàn thành chưa được bàn giao cho Công ty quản lý khai thác nên còn có tình trạng mất vỡ đan ga, úng ngập ...chưa được khăc phục kịp thời.

PV - Trong trận mưa đầu mùa vừa rồi, một số tuyến đường đã xảy ra hiện tượng úng ngập gây UTGT, vậy công ty có phương án giải quyết như thế nào?

Ks Lê Vũ Quảng Sương: Qua trận mưa đầu tiên một số địa điểm đã xảy ra ngập úng như đường Lĩnh Nam, khu vực chân cầu Vĩnh Tuy, chân cầu Thanh Trì, đoạn Trương Định – Nguyễn Đức Cảnh... đây đều là những vùng trũng dễ ngập úng. Hệ thống tiêu thoát nước ở khu vực này cũng đang gặp nhiều vấn đề vướng mắc: hệ thống cũ không đảm khảo khả năng lưu thoát, xa các đường dẫn thoát nước, xa hồ điều hòa...

Vì vậy, để khắc phục tình trạng ngập úng ở các khu vực thấp, các tuyến đường giao thông quan trọng thì chúng tôi dùng biện pháp bơm thoát nước cưỡng bức, sử dụng các xe hút, xe téc, xe phản lực, xe bơm di động với công xuất 1.800m3/ giây... đảm bảo tương đối tốt nhu cầu thoát nước trong thời gian ngắn tại khu vực.

Biện pháp này thường được triển khai khi có những trận mưa với lưu lượng mưa từ 50 – 100mm/giờ và lớn hơn. Hiện chúng tôi có khoảng hơn 30 tổ máy bơm di động với công suất khác nhau và sẵn sàng cơ động. Tuy nhiên đây chỉ là những giải pháp trước mắt, còn về lâu dài UBND TP đã và đang tiếp tục có các phương án xây dựng, cải tạo hệ thống thoát nước cho những khu vực này.

Văn Thanh