Nét mới trong kinh doanh tàu khách địa phương

Thời gian qua, Tổng công ty ĐSVN đã thực hiện nhiều giải pháp cũng như một số cơ chế mở cho hai công ty vận tải hành khách đường sắt Hà Nội và Sài Gòn. Chính vì vậy việc quản lý, kinh doanh tàu khách địa phương đã có nhiều khởi sắc. Có một thời gian, dư luận cho rằng cần phải xóa bỏ một số đoàn tàu địa phưong hoạt động kém hiệu quả, thì nay nhiều đoàn tàu địa phương đã đứng vững và khẳng định được thương hiệu của mình.

Những ai quan tâm đến vận tải đường sắt đều hiểu rằng, trong ngành Đường sắt có sự phân cấp, tàu đẳng cấp cao và đẳng cấp thấp, có tàu do công ty quản lý và có tàu do xí nghiệp vận tải quản lý. Đi kèm với đẳng cấp là thứ tự ưu tiên từ chất lượng toa xe đến trang thiết bị, đội ngũ nhân viên và cả thời gian tác nghiệp dừng tránh dọc đường...Trong đó tàu khách Thống nhất là những đoàn tàu được ưu tiên cao nhất về mọi mặt. Tiếp đó là những đoàn tàu trên tuyến phía Tây, rồi mới đến tàu Hà Nội- Vinh… Riêng với những đoàn tàu liên danh, liên kết cùng khai thác hay đã bán hành trình cho các công ty du lịch thì lại theo một hệ thống khác.

Nếu đi tàu bạn gặp phải những các toa xe cũ kỹ, quạt gắn trên nóc chạy lờ đờ, suốt dọc hành trình tàu xóc lắc chao đảo nhiều, đồng phục của nhân viên không còn mới, phát thanh giọng địa phương… thì ắt hẳn đó là tàu địa phương, một loại tàu được xếp vào đẳng cấp thấp. Dù không gây được cảm tình với hành khách đi tàu, nhưng phải thừa nhận rằng, mấy năm gần đây, nhờ được giao quyền tự chủ trong sản xuất, một số xí nghiệp vận tải đã hài hòa hóa được nhiệm vụ công ích và sản xuất kinh doanh, bước đầu sản xuất kinh doanh có lãi và biến các đoàn tàu từ “thứ cấp” trở thành những đoàn tàu có “thương hiệu” tồn tại được giữa sự cạnh tranh quyết liệt của cơ chế thị trường.

Có thể kể đến trong số đó là đôi tàu mang ký hiệu R157/158 chạy tuyến Yên Viên- Kép- Hạ Long do Xí nghiệp Xận tải Đường sắt Hà Quảng quản lý. Dù chỉ có một đôi duy nhất chạy trong ngày, lượng khách không nhiều, chủ yếu là khách đi chợ tuyến từ Bắc Ninh, Bắc Giang đi Hạ Long. Hàng hóa mang theo chủ yếu là rau quả, nông thổ sản phục vụ nhu cầu đi lại của dân vùng mỏ Quảng Ninh. Lượng khách bình quân của đoàn tàu này là 404 lượt người/ngày, hành lý là 15,2 tấn và chủ yếu đi theo hướng Yên Viên- Hạ Long. Năm 2007, doanh thu hành khách của đôi tàu này đạt 3,186 triệu đồng/vòng quay, quý I- 2008 đạt 3,218 triệu đồng/vòng quay. Nếu chỉ đơn thuần kinh doanh vận chuyển hành khách, hành lý thì mức doanh thu như vậy có thể nói là thấp, thậm chí lỗ nặng.

Bởi lẽ chưa tính đến chi phí về đầu máy, toa xe, hạ tầng, chỉ riêng chi phí cho tàu khách với nhân viên phục vụ (kể cả bảo vệ chuyên ngành) đã lên tới 750 triệu đồng/năm. Hay đôi tàu mang ký hiệu LP5/6 do Xí nghiệp Vận tải đường sắt Hà Hải quản lý chạy tuyến Long Biên- Hải Phòng lâu nay cũng được đánh giá khá cao về hiệu quả và chất lượng phục vụ. Đôi tàu này có doanh thu trung bình 15,3 triệu đồng/vòng quay với gần 950 hành khách/vòng quay cũng là một kết quả đáng ghi nhận trong bối cảnh phải cạnh tranh gay gắt với tuyến đường bộ Hà Nội- Hải Phòng với hàng trăm xe ô tô chạy với mật độ 15-30 phút/chuyến, lại có nhiều ưu đãi như khăn lạnh, nước uống miễn phí… ở phía Nam có tàu Sài Gòn- Nha Trang, Sài Gòn- Phan Thiết do Xí nghiệp Vận tải đường sắt Sài Gòn quản lý, hơn hai năm nay đã trở thành thương hiệu mạnh, với doanh thu bình quân trên 107 triệu đồng/vòng quay. Điều đó cho thấy, nếu thực sự được chú trọng, các đoàn tàu địa phương do các xí nghiệp vận tải quản lý không hẳn đã kém hiệu quả. Theo số liệu báo cáo, lượng hành khách lên tàu địa phương đã chiếm tới hơn 65% lượt khách lên tàu và khoảng xấp xỉ 30% doanh thu vận tải hành khách của Tổng công ty ĐSVN.

Đó là chưa nói đến hiệu quả tích cực về mặt xã hội, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân các địa phương dọc hai bên đường sắt do các đôi tàu này mang lại. Từ thực tế trên, cho thấy việc phân cấp mạnh mẽ sẽ tạo quyền chủ động hơn cho các công ty vận tải và các xí nghiệp vận tải trong công tác quản lý, khai thác tàu khách địa phương. Thương hiệu tàu khách Sài Gòn- Nha Trang và Sài Gòn- Phan Thiết đã thực sự chiếm được niềm tin của hành khách đi tàu. Vấn đề đặt ra là, nên chăng cần đầu tư cho những đoàn tàu địa phương hoạt động khá hiệu quả trên cả hai phương diện: kinh doanh lẫn xã hội. Nếu cứ khai thác mà không đầu tư thì sẽ dẫn đến tình trạng “chết yểu”- Giám đốc một xí nghiệp vận tải trong ngành đã khẳng định như vậy.

T.T

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang