Vừa qua Bộ trưởng Bộ GTVT Hồ Nghĩa Dũng đã có Công văn số 1575/BGTVT-VT báo cáo với Thủ tướng Chính phủ về tính pháp lý của QĐ số 16/2007/QĐ-BGTVT và 17/2007/QĐ-BGTVT về quản lý vận tải khách bằng ôtô. Trước đó, Bộ cũng đã có Văn bản số 8222/BGTVT-VT gửi Bộ Tư pháp khẳng định tính pháp lý của 2 QĐ này.
Hệ thống văn bản pháp lý bao gồm Luật, các Nghị định, Quy định liên quan đã rất thống nhất, cụ thể và chặt chẽ nhằm bảo đảm tính minh bạch trong quản lý Nhà nước về vận tải, đảm bảo ATGT và khuyến khích các doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia kinh doanh vận tải.
Báo cáo nêu rõ thẩm quyền ban hành quy định chi tiết về điều kiện kinh doanh vận tải khách bằng ô tô của Bộ GTVT.
Tại Điều 12 Nghị định số 110/2006/NĐ-CP ngày 28/9/2006 của Chính phủ về điều kiện kinh doanh vận tải bằng ô tô, Chính phủ giao Bộ GTVT “Ban hành các quy định có liên quan và quản lý hoạt động các loại hình kinh doanh vận tải bằng ô tô” quy định tại Điều 3 Nghị định 110/2006/NĐ-CP. Vì vậy, việc Bộ GTVT ban hành Quyết định số 16/2007/QĐ-BGTVT và Quyết định số 17/2007/QĐ-BGTVT ngày 26/3/2007 để quy định chi tiết thực hiện Nghị định số 110/2006/NĐ-CP ngày 28/9/2006 của Chính phủ là đúng thẩm quyền theo nhiệm vụ Chính phủ giao. Hơn nữa 2 Quyết định này là kế thừa các Quyết định tương ứng trước đó: Quyết định số 4126/2001/QĐ-BGTVT ngày 05/12/2001 của Bộ trưởng Bộ GTVT về vận tải khách bằng taxi, Quyết định 4127/2001/QĐ-BGTVT của Bộ trưởng Bộ GTVT ban hành quy định tuyến vận tải khách và quản lý, khai thác tuyến vận tải khách bằng xe ô tô, Quyết định số 09/2005/QĐ-BGTVT ngày 10/01/2005 của Bộ trưởng Bộ GTVT quy định vận tải khách bằng ô tô theo tuyến cố định, vận tải khách bằng ô tô theo hợp đồng.
Các căn cứ pháp lý của hoạt động này là:
Điều 59 Luật Giao thông đường bộ ngày 29/6/2001 đã quy định “Hoạt động vận tải khách, vận tải hàng bằng đường bộ là hoạt động có điều kiện theo quy định của pháp luật và phải được quản lý chặt chẽ để bảo đảm trật tự, ATGT đường bộ”, Điều 77 quy định “Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật này”. Để cụ thể hóa các quy định của Luật Giao thông đường bộ, ngày 28/9/2006 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 110/2006/NĐ-CP về điều kiện kinh doanh vận tải bằng ô tô nhằm tăng cường quản lý lĩnh vực hoạt động này phù hợp pháp luật và bảo đảm TT ATGT giảm thiệt hại sinh mạng và tài sản xã hội, đồng thời tạo điều kiện cạnh tranh bình đẳng trong hoạt động kinh doanh vận tải bằng ô tô.
Nghị định số 110/2006/NĐ-CP ngày 28/9/2006 của Chính phủ quy định “Chỉ các doanh nghiệp có đủ điều kiện” mới được phép kinh doanh vận tải khách theo tuyến cố định (Điều 6) và vận tải khách bằng taxi (Điều 8).
Luật Doanh nghiệp năm 2005 đã quy định cụ thể việc hình thành tài sản thuộc sở hữu của mỗi loại hình doanh nghiệp (điểm a, khoản 1 Điều 29) “với những tài sản có đăng ký hoặc giá trị sử dụng đất, phải làm thủ tục chuyển sở hữu tài sản theo quy định”.
Luật HTX năm 2003 quy định: “Hợp tác xã hoạt động như một loại hình doanh nghiệp, có tư cách pháp nhân”;
Tại Khoản 1, Điều 4, Luật Hợp tác xã năm 2003 quy định “Vốn góp tối thiểu là số tiền hoặc giá trị tài sản bao gồm giá trị quyền sử dụng đất, quyền sở hữu, các phát minh, sáng chế, bí quyết kỹ thuật và các loại giấy tờ có giá trị khác được quy ra tiền mà xã viên buộc phải góp khi gia nhập HTX”.
Nghị định số 177/2004/NĐ-CP ngày 12/10/2004 của Chính phủ quy định:
- Tại mục c khoản 2 Điều 3 về quyền của hợp tác xã: “Đối với ngành, nghề kinh doanh có điều kiện nhưng không cần giấy phép thì hợp tác xã được quyền kinh doanh ngành, nghề đó từ khi có đủ điều kiện kinh doanh theo quy định...”.
- Tại điểm b khoản 1 điều 14: “Mọi tài sản được quy ra tiền Việt Nam tại thời điểm góp vốn và tài sản đó trở thành tài sản chung của hợp tác xã”.
Để tạo điều kiện thuận lợi cho xã viên, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 44/1999/TT-BTC ngày 26/4/1999 hướng dẫn về ưu đãi thuế đối với hợp tác xã, đã quy định về lệ phí trước bạ “Tư liệu sản xuất của xã viên (thuộc diện phải chịu lệ phí trước bạ) đã nộp lệ phí trước bạ, đem góp vốn vào hợp tác xã, khi hợp tác xã đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng của hợp tác xã thì được miễn nộp lệ phí trước bạ”; khi rút tài sản là tư liệu sản xuất đó ra khỏi hợp tác xã cũng được miễn nộp phí trước bạ.
Để quản lý loại hình kinh doanh vận tải khách theo tuyến cố định, vận tải khách bằng taxi theo đúng đối tượng được quy định tại Điều 6 và Điều 8 Nghị định số 110/2002/NĐ-CP, Bộ GTVT quy định xe ô tô kinh doanh vận tải khách theo hai loại hình trên phải thuộc quyền sử dụng của doanh nghiệp đăng ký kinh doanh vận tải khách (Đăng ký sở hữu của doanh nghiệp, hợp đồng thuê mua tài chính giữa đơn vị vận tải và đơn vị có chức năng thuê mua tài chính, hợp đồng thuê tài sản giữa đơn vị vận tải và đơn vị, hộ kinh doanh có đăng ký cho thuê tài sản) là hoàn toàn phù hợp. Thực tế cho thấy có quản lý, điều hành tập trung mới có điều kiện thực hiện các giải pháp bảo đảm ATGT và kinh doanh bình đẳng.
Nếu các HTX vận tải không tổ chức quản lý tập trung thì bộ phận điều hành không có hiệu lực đối với các xã viên, không nắm được hoạt động của phương tiện vận tải trên tuyến nên đã vi phạm các quy định về bảo đảm TTATGT. Cụ thể, trong dịp Tết Mậu Tý, lực lượng chức năng xử lý 5741 ô tô chở khách quá tải, trong đó chỉ có 28% là những xe đăng ký hoạt động chính thức trên các tuyến và những xe này cũng chỉ chở vượt tải 10-18 khách (dưới mức bị xử phạt nặng), còn lại 72% số xe vi phạm là của các HTX và hộ cá thể. Trước đó, năm 2006 đã xảy ra tranh chấp giữa các HTX vận tải ở Bình Định với doanh nghiệp Thuận Thảo trên tuyến Quy Nhơn - TP.Hồ Chí Minh. Khi UBND tỉnh Bình Định và Bộ GTVT tham gia giải quyết đã bộc lộ tình trạng các chủ nhiệm HTX không điều hành được xã viên, các chủ nhiệm HTX không thực hiện quyền điều hành của mình vì mỗi xã viên giữ 1-2 xe và sẵn sàng tùy tiện bỏ HTX này để gia nhập HTX khác một cách tự do. Vì thế, các cơ quan và các chủ nhiệm thống nhất phương án giải quyết phù hợp pháp luật, đảm bảo quyền lợi chung, nhưng các xã viên không chấp nhận, dẫn đến tình trạng tranh chấp kéo dài nhiều tháng.
Quyết định 16 và 17/2007/QĐ-BGTVT đã được gửi đến Cục Kiểm tra văn bản (Bộ Tư pháp) ngay trong ngày phát hành và đăng trên Công báo theo quy định hiện hành. Tại cuộc họp ngày 09/5/2007 giữa Cục Kiểm tra văn bản với các Vụ và Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ GTVT) đã có sự đồng thuận về căn cứ pháp lý của 2 quyết định này.
Thẩm quyền ban hành và căn cứ pháp luật của 2 Quyết định này đã được cơ quan chức năng và Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam phát biểu chính thức trên Báo Nhân dân, Báo Pháp luật TP.Hồ Chí Minh và Báo Thanh niên.
Bộ GTVT cũng báo cáo Thủ tướng về sự phù hợp với thực tiễn của các văn bản và tình hình các HTX GTVT. Theo đó, sau khi có ý kiến phản ứng của một số HTX vận tải ở TP.Hồ Chí Minh, ngày 18/12/2007, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam đã có Văn bản số 136/VP khẳng định sự phù hợp và cần thiết của Quyết định số 16/2007/QĐ-BGTVT và Quyết định số 17/2007/QĐ-BGTVT. Thực hiện Quyết định 16 và 17/2007/QĐ-BGTVT nhằm làm cho các chính sách hỗ trợ phát triển HTX như miễn thuế môn bài, giảm thuế thu nhập và tạo điều kiện cho HTX vay vốn ngân hàng để phát triển HTX, mở rộng sản xuất, tăng tích lũy đảm bảo cạnh tranh lành mạng trong môi trường kinh doanh bình đẳng khi Việt Nam gia nhập WTO.
Tính đến tháng 12/2007, trên địa bàn toàn quốc có 1054 HTX, kinh doanh trong lĩnh vực GTVT, trên địa bàn TPHCM có 187 HTX kinh doanh vận tải và chỉ có 24 HTX thuộc TP.HCM kiến nghị chiếm 0,2% tổng số HTX toàn quốc và 1,3% số HTX trên địa bàn TPHCM.
Thực hiện kế hoạch phối hợp giữa Bộ GTVT và Liên minh HTX Việt Nam năm 2008 về phát triển HTX GTVT và cũng để nắm tình hình giải quyết kiến nghị của một số HTX, Bộ trưởng Bộ GTVT đã ký Quyết định số 436/QĐ-BGTVT ngày 25/02/2008 thành lập Đoàn khảo sát về tổ chức và hoạt động khối kinh tế tập thể GTVT tại TP.Hồ Chí Minh, tỉnh Quảng Ngãi. Tham gia Đoàn có đại diện Liên minh HTX Việt Nam, Liên minh HTX TP.Hồ Chí Minh, Liên minh HTX Quảng Ngãi, Sở GTCC TP.Hồ Chí Minh, Sở GTVT Quảng Ngãi.
Đoàn khảo sát liên ngành đã làm việc trực tiếp tại 11 HTX của TP.Hồ Chí Minh trong đó có 9 HTX ký kiến nghị sửa đổi 2 Quyết định của Bộ GTVT, còn 15 HTX trong danh sách kiến nghị đã liên hệ nhưng không bố trí làm việc được với đoàn khảo sát liên ngành.
Theo báo cáo của Sở GTCC TP.Hồ Chí Minh trong số 24 HTX ký đơn kiến nghị sửa đổi 2 Quyết định của Bộ GTVT chỉ có 5 HTX chịu sự điều chỉnh theo điều kiện kinh doanh vận tải khách tuyến cố định và kinh doanh xe buýt, 19 HTX kinh doanh dịch vụ khách theo hợp đồng và kinh doanh vận tải hàng hóa chỉ phải thực hiện điều kiện chung của Nghị định 110/2006/NĐ-CP của Chính phủ. Hộ cá thể cũng có quyền kinh doanh các hình thức vận tải khách hợp đồng và kinh doanh vận tải hàng bằng ô tô.
Sở GTCC TP.Hồ Chí Minh và Sở GTVT Quảng Ngãi cho biết: Trên địa bàn 2 địa phương trên từ ngày 01/10/2007 khi triển khai Nghị định 110/2006/NĐ-CP của Chính phủ và các Quyết định 16/2007/QĐ-BGTVT, 17/2007/QĐ-BGTVT của Bộ GTVT cho đến nay không có xe vận tải nào của các thành phần kinh tế tham gia kinh doanh vận tải khách phải ngừng hoạt động do không đáp ứng các quy định của Chính phủ và các quyết định của Bộ GTVT về điều kiện kinh doanh vận tải.
Trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh có 97 xe ô tô đăng ký kinh doanh vận tải khách taxi bị đình chỉ hoạt động theo chỉ thị của UBND thành phố do các chủ phương tiện này không thực hiện nghĩa vụ nộp thuế.
Phần lớn các HTX vận tải hiện nay không tổ chức kinh doanh vận tải mà chỉ làm một phần việc dịch vụ cho sản xuất vận tải, thu phí dịch vụ (từ 40.000đ đến 100.000đ) đủ để chi cho bộ máy quản lý, không kinh doanh nên không có lợi nhuận, không có tích lũy để phát triển. Tuy nhiên, gần đây đã xuất hiện một số HTX có bộ máy quản lý năng động đã thu hút xã viên tham gia góp phương tiện vào HTX cùng kinh doanh, cùng hưởng lợi nhuận, HTX có tích lũy và phát triển, tạo được thương hiệu trong thị trường vận tải, tạo được niềm tin đối với xã viên như HTX vận tải Thống Nhất tỉnh Quảng Ngãi, HTX vận tải Thống Nhất thành phố Hồ Chí Minh, HTX vận tải Rạch Gầm tỉnh Tiền Giang...
Các HTX quản lý tập trung phương tiện tham gia kinh doanh vận tải khách tuyến cố định, xe buýt đã tạo điều kiện cho HTX tăng cường quản lý kinh doanh đúng pháp luật, HTX ổn định và phát triển. Điều đó cho thấy, Nghị định 110/2006/NĐ -CP và các quyết định của Bộ Giao thông vận tải về quản lý vận tải khách đã tạo môi trường pháp lý lành mạnh để các HTX củng cố, hoàn thiện bộ máy, từng bước nâng cao năng lực tổ chức kinh doanh thực sự xây dựng HTX thành đơn vị kinh tế tập thể.
Công tác phổ biến, tuyên truyền các quy định pháp luật đến chủ nhiệm, ban quản trị và xã viên HTX còn rất hạn chế, nhiều chủ nhiệm không biết đầy đủ tên những văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến hoạt động của HTX, đặc biệt không hiểu được nội dung cơ bản của Luật HTX năm 2003 khác với Luật HTX năm 1996 và khác với khi chưa có Luật HTX như thế nào. Vì thế, mới có tình trạng vận động nhau ký kiến nghị tập thể mặc dù các quy định đó không liên quan đến tất cả các hợp tác xã ký kiến nghị.
Quán triệt Nghị quyết TW5 (khóa IX) về tiếp tục đổi mới, phát triển, nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, trên cơ sở tạo môi trường pháp lý lành mạnh để kinh tế HTX củng cố phát triển, bảo đảm trật tự an toàn giao thông, các quy định của hệ thống pháp luật bao gồm các Luật, các Nghị định có liên quan đã rất thống nhất, cụ thể và chặt chẽ nhằm tăng cường công tác quản lý Nhà nước, bảo đảm quyền lợi hợp pháp và tạo thuận lợi tối đa cho các xã viên hợp tác xã. Trong thực tế, những HTX đang thực hiện tốt các quy định của pháp luật thì ngày càng phát triển, củng cố, hoàn thiện tổ chức bộ máy có sức thu hút xã viên, thực sự là đơn vị kinh tế tập thể, là nhân tố để phát triển thành phần kinh tế HTX vận tải đường bộ theo Nghị quyết của Đảng đã đề ra.
Kinh doanh vận tải khách ảnh hưởng trực tiếp đến sinh mạng con người mà buông lỏng quản lý thì tổn thất về người và tài sản do TNGT càng tăng. Thực hiện Nghị định 110/2006/NĐ-CP của Chính phủ và các Quyết định 16, 17/2007/QĐ-BGTVT của Bộ trưởng Bộ GTVT mới thực sự quản lý được tình trạng kỹ thuật phương tiện và chất lượng đội ngũ lái xe góp phần bảo đảm TT ATGT và đặc biệt là an toàn vận tải hành khách./.
Số lượt đọc:
358
-
Cập nhật lần cuối:
29/03/2008 01:01:23 PM 
Ý kiến của bạn: | 