Con người ở thế kỷ 21 rất khó tưởng tượng làm thế nào để có thể đi đến nơi về đến chốn trên những con đường không có biển báo hay đèn tín hiệu giao thông. Thế nhưng, thực ra những chiếc đèn xanh đỏ này cũng đã gây ra nhiều vấn đề nan giải.
Hệ thống đèn giao thông lần đầu tiên xuất hiện tại Anh vào năm 1868, vì có quá nhiều ... xe ngựa trên đường. Hệ thống này đặt gần Toà nhà Quốc hội Anh ở thủ đô Luân Đôn. Gọi là hệ thống, nhưng chỉ có một cột đèn tín hiệu và những chiếc đèn đốt bằng khí gas màu xanh và màu đỏ dùng cho buổi đêm, luôn có một cảnh sát đứng cạnh để... vận hành. Hệ thống này giống như tín hiệu đèn giao thông dành cho xe lửa. Năm 1869, hệ thống thô sơ này đã bị nổ, làm viên cảnh sát vận hành đèn bị thương.
Đèn giao thông hiện đại dùng điện được sĩ quan cảnh sát William Potts thuộc Cơ cảnh sát Detroit phát minh ra. Thực ra, ông đã phỏng theo đèn hiệu của xe lửa để dùng cho đèn giao thông đường bộ, trong đó có màu đỏ - là tín hiệu dừng lại, màu vàng - cảnh báo, và màu xanh - đường thông.
Hệ thống đèn giao thông có dụng cụ đếm thời gian tự động đầu tiên được lắp năm 1920 ở Woodward và đại lộ Michigan thuộc Detroit với chi phí chỉ 37 USD. Hệ thống này phát huy hiệu quả tốt đến mức chỉ trong vòng một năm, Detroit đã cho lắp tới 15 hệ thống tự động mới và tất cả đều được điều khiển bằng tay từ những toà tháp ở Woodward và Michigan.
Ngày nay, đèn đỏ còn có cả màu cam và đèn xanh lá thì có màu da trời để giúp những người bị mù màu có thể phân biệt được tín hiệu. Các hệ thống đèn giao thông cũng đã được điều khiển tự động và được sử dụng như là một công cụ không thể thiếu trên bất kỳ tuyến đường giao thông nào trên thế giới để giải quyết ùn tắc.
Nhưng có nhiều ý kiến cho rằng, đèn đỏ cũng là một trong những nguyên nhân gây ùn tắc, thậm chí trong một số trường hợp còn làm nghiêm trọng hơn nạn ùn tắc.
Thái Lan là nước nổi tiếng trong khu vực về nạn kẹt xe kéo dài, nhất là vào những giờ cao điểm. Để giải quyết nạn ùn tắc ở những ngã ba, ngã tư, hệ thống đèn giao thông không được nước này coi là công cụ giải quyết vấn đề hiệu quả. Ai một lần đến Thái Lan chắc cũng phải ấn tượng bởi hệ thống cầu vượt bê tông kiên cố, dệt như mắc cửi và... rất vòng vèo. Nhưng chính cầu vượt, chứ không phải đèn tín hiệu giao thông, mới là hướng giải quyết mà Thái Lan cho là hiệu quả nhất và bền vững nhất đối với nạn ùn tắc dù kinh phí cho việc xây dựng không hề nhỏ.
Trong khi đó, các chuyên gia về môi trường thậm chí còn cáo buộc chính tình trạng xe phải dừng lại trước đèn đỏ báo hiệu giao thông đã khiến nhiên liệu bị đốt nhiều hơn và vì thế mức độ gây ô nhiễm cho môi trường cũng lớn hơn.
Đây chính là động lực khiến Hãng sản xuất ô tô Audi của Đức phát triển hệ thống cho phép xe ô tô liên lạc với các tín hiệu giao thông và cho lái xe biết nên đi với tốc độ bao nhiêu để giảm thiểu thời gian đợi đèn đỏ. Hệ thống “Cách mạng giao thông” này nhằm giảm tắc nghẽn, tiết kiệm nhiên liệu và giảm thiểu khí thải ra môi trường.
Biết trước đèn đỏ cho phép người lái xe điều tiết tốc độ và tránh để xe trong điều kiện dừng/khởi động khiến nhiên liệu bị tiêu tốn và khiến nạn ùn tắc thêm trầm trọng. Nếu lái xe biết những thông tin chính xác về tín hiệu đèn giao thông khi tới điểm tiếp theo họ sẽ đi chậm lại ngay trước khi đèn giao thông chuyển sang màu đỏ, hoặc chuẩn bị chuyển sang màu đỏ làm giảm thời gian ô tô phải dừng lại một chỗ. Audi đã đầu tư 2 triệu USD cho hệ thống này ở thành phố Ingolstadt, Đức.
Một vấn đề đau đầu nữa là đèn đỏ không thể hoạt động nếu mất điện. Khi đó, hệ thống giao thông thành phố sẽ biến thành một mớ hỗn độn và hậu quả của tình trạng này có thể đổi bằng tính mạng.
Trong khu vực Đông Nam Á, Malaysia là một ví dụ. Thiếu điện dẫn đến tình trạng cắt điện luân phiên và kéo dài ở nhiều khu vực làm đèn tín hiệu giao thông bị vô hiệu hoá, khiến giao thông ở ngay tại trung tâm thủ đô Kuala Lumpur nhiều khi rơi vào tình trạng hỗn loạn. Nhưng nếu Malaysia tham khảo sáng kiến của đất nước Nam Phi ở châu Phi xa xôi, tình trạng này hẳn sẽ được giải quyết triệt để. Thành phố Cape Town vừa là thành phố đầu tiên của Nam Phi đưa vào sử dụng hệ thống đèn đỏ dùng năng lượng mặt trời. Hệ thống này lập tức phát huy tác dụng khi điện bị cắt - toàn bộ hệ thống giao thông vẫn vận hành êm ru, tuyệt đối không có tình trạng náo loạn trên đường phố.
Nguyễn Viết (Theo tư liệu nước ngoài)
Số lượt đọc:
97
-
Cập nhật lần cuối:
06/10/2008 10:40:56 AM | 