Hiện nay, chi phí cho vận chuyển hàng là rào cản lớn nhất cho thương mại toàn cầu. Thực tế cho thấy sự bùng nổ chi phí vận tải do giá xăng dầu tăng cao đã làm ảnh hưởng đến những nỗ lực tự do hóa trong 3 thập kỷ qua. Giá vận tải tăng không chỉ tạo ra sự suy giảm tăng trưởng của thương mại thế giới mà còn làm thay đổi cơ bản đến bức tranh thương mại của thế giới.
Cước và phí vận tải không ngừng tăng
Các thay đổi gần đây trong vận tải có sự liên hệ tới giá năng lượng tăng cao. Đặc biệt là trong lĩnh vực vận tải biển, khi mà xu hướng container hóa đang ngày càng phổ biến. Hai thập kỷ qua, tàu container được đóng để đi nhanh hơn tàu hàng rời và vì các tàu container dành được thị phần ngày càng lớn, tốc độ của đội tàu thế giới cũng tăng. Nhưng việc tăng tốc độ sẽ đòi hỏi nhiên liệu nhiều hơn, điều này tương tự đối với tất cả các phương thức vận tải.
Trong vận tải biển toàn cầu, việc tăng tốc độ tàu trong vòng 15 năm qua đã làm tăng gấp đôi lượng tiêu thụ nhiên liệu cho một đơn vị hàng. Với giá dầu hiện nay, nhiên liệu chiếm hầu như một nửa của tổng chi phí vận chuyển hàng, do vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi mà giá dầu đã tác động trực tiếp vào giá vận tải tăng cao. Trong vòng 3 năm qua, một đôla tăng của giá dầu trên thế giới dẫn tới 1% tăng của chi phí vận tải.
Tìm hàng gần thay thế nguồn hàng xa
Ba mươi năm qua, thế giới đã chứng kiến sự phát triển chưa từng có của thương mại toàn cầu - một hiện tượng được cho là tạo xúc tác cho quá trình công nghiệp hóa nhanh chóng của các nền kinh tế như Trung Quốc, ấn Độ. Việc giảm thuế và các hàng rào phi thuế quan trong những thập kỷ qua của các đàm phán thương mại đa phương đã tạo thuận lợi cho việc tăng trưởng khối lượng thương mại toàn cầu. Nhưng ngày nay, việc giá dầu trên thế giới lên tới ba con số dẫn tới chi phí vận tải tăng chóng mặt đã tạo ra những thách thức mới cho thương mại.
Quy đổi những chi phí vận tải sang tỉ lệ tương đương với mức thuế suất thì sẽ thấy ảnh hưởng rất nghiêm trọng của việc tăng giá nhiên liệu lên thương mại. Thậm chí chỉ cần tính ở mức 100 USD một thùng dầu thì các chi phí vận tải đã vượt quá tác động của thuế cho tất cả các đối tác thương mại của Mỹ bao gồm cả những nước láng giềng như Canada, Mexico. Trở lại năm 2000, khi mà giá dầu chỉ là 20 USD một thùng, chi phí vận tải chỉ tương đương mức thuế suất 3%. Hiện nay chi phí vận tải tương đương với mức thuế suất trung bình hơn 9%. Với giá 150 USD một thùng, thì tỉ lệ quy đổi ra mức thuế suất sẽ là 11%, đây là mức thuế suất trung bình của những thập kỷ 70. Và nếu với giá 200 USD một thùng dầu, thì chủ đề thuế quan sẽ không được bàn tới nữa như trước khi có vòng đàm phán Kennedy về GATT giữa những thập niên 60.
Các chi phí nhiên liệu gia tăng đã làm cho chi phí vận tải biển cao hơn. Với giá dầu hiện nay, tăng 10% khoảng cách đi lại sẽ làm tăng 4,5% chi phí vận tải. Thời gian trung bình của một chuyến đi từ Trung Quốc tới Bắc Mỹ là 4 tuần; bao gồm cả chi phí vận tải nội địa, thì việc vận chuyển một container 40 feet từ Thượng Hải đi bờ biển phía Đông Hoa Kỳ sẽ có chi phí là 8.000 USD. Năm 2000, khi mà giá dầu là 20 USD một thùng thì chỉ mất 3.000 USD để vận chuyển một container như vậy. Nhưng nếu với giá dầu 200 USD một thùng, thì sẽ cần tới 15.000 USD cho việc vận chuyển một container từ Trung Quốc đi bờ Đông nước Mỹ.
Chi phí vận tải cao cho thấy thương mại có thể bị ảnh hưởng xấu và tạo ra sự đổi hướng của các dòng thương mại vì các thị trường cần tìm những nơi gần hơn để tốn ít chi phí vận chuyển hơn. Và vì thế, các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ nay chuyển hướng sang thương mại trong khu vực. Các chi phí vận tải xuyên đại dương bùng nổ do giá dầu OPEC tăng vọt. Chi phí vận tải biển hầu như tăng gấp ba trong vòng mấy năm gần đây. Các chi phí vận tải tăng sẽ đánh vào người tiêu dùng và do đó thị trường sẽ thay thế những nguồn hàng từ những địa điểm gần hơn thay vì đi nửa vòng trái đất.
Việt Hà (Theo Tạp chí CIBC World Markets INC.) Số lượt đọc:
95
-
Cập nhật lần cuối:
03/07/2008 03:21:15 PM | 