Quan điểm của hầu hết các nhà sản xuất ôtô hiện đang có mặt tại Việt Nam là “Chỉ đầu tư khi thị trường đủ lớn”. Với quan điểm này, gần 15 năm có mặt tại Việt Nam, các liên doanh thuộc Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) hầu như không đầu tư thêm vào công nghệ, dây chuyền sản xuất - lắp ráp ngoài những công nghệ cũ kỹ, lạc hậu.
Nhưng nhiều chuyên gia lại cho rằng, lỗi này không phải chỉ là của các liên doanh. Bởi vì với thị trường vẫn còn nhỏ hẹp như hiện nay, chỉ khoảng trên 40.000 xe/năm thì bảo các doanh nghiệp đầu tư công nghệ, dây chuyền mới thật sự là một việc rất khó. Bởi lẽ, với sản lượng thấp như thế, đầu tư nghĩa là lỗ.
Thế nhưng, thực chất thị trường ôtô Việt Nam không phải là nhỏ, kể cả hiện trạng lẫn tiềm năng. Trên 8 xe/1.000 dân, 84 triệu dân, các hãng xe đang “cung” không đáp ứng được “cầu”, nợ khách hàng gần 1.000 xe... đó là những con số chỉ rõ rằng thị trường ôtô Việt Nam đang lớn rất nhanh. Vậy tại sao thị trường vẫn bị coi là kẻ “ngáng đường” công nghiệp ôtô? Câu trả lời nằm ở hạ tầng giao thông và đô thị.
Hiện quỹ đất dành cho giao thông có từ 7-10%, riêng Hà Nội và TP Hồ Chí Minh chỉ có từ 5-7%. Trong khi đó, hầu hết các nước trên thế giới, tỷ lệ đất dành cho giao thông chiếm từ 15-20%, thậm chí 25%. Chính vì lo lắng quá tải giao thông nên từ lâu Chính phủ đã buộc phải áp dụng những biện pháp nhằm hạn chế lượng xe lưu hành, trong đó có biện pháp thuế. Thuế đánh vào ôtô cao khiến giá ôtô cũng cao và đương nhiên thị trường sẽ hẹp lại.
Theo ông Đỗ Hữu Hào - Thứ trưởng Bộ Công thương, nhiều người cho rằng nếu bây giờ thả nổi ôtô, giảm thuế thì sẽ gây tắc nghẽn giao thông là đúng, nhưng không đủ. Việc giảm thuế tạo ra xe giá phù hợp, có thể gây ra sự tắc nghẽn. Tuy nhiên, điều quan trọng gây ra tắc nghẽn đó sẽ phát sinh một cái mới là nhanh chóng và bắt buộc cải tạo hệ thống giao thông. Điều này không trước thì sau cũng phải làm vì nhu cầu sử dụng xe đang tiếp tục tăng và chuyện tắc nghẽn sẽ xảy ra. Rất nhiều nước đã từng phải trải qua chuyện đó như Thái Lan cách đây 7-8 năm.
Nếu chúng ta vẫn để các loại thuế đánh vào ôtô như hiện nay mà không cải tạo hạ tầng, lâu thì 5 năm, nhanh thì 2 năm việc tắc nghẽn giao thông một cách nặng nề sẽ vẫn tiếp tục. Muốn có xe giá rẻ chỉ còn cách giảm thuế, song hành với đầu tư mạnh cho phát triển hạ tầng. Bởi nếu giảm thuế nhưng không đầu tư, cải tạo hạ tầng thì đến một lúc nào đó, dù có xe giá rẻ người tiêu dùng cũng không mua, số lượng cũng tự nó giảm đi. Mà như vậy ngành công nghiệp ôtô vẫn khó phát triển.
Tuy nhiên tại cuộc hội thảo đánh giá quy hoạch ô tô mới đây, ông Chu Mạnh Hùng, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ, Bộ Giao thông vận tải lại cho rằng nói cơ sở hạ tầng đường sá giao thông không đáp ứng được nhu cầu đi lại là không đúng. Hiện cả nước mới có khoảng một triệu xe lưu hành. Con số này quá nhỏ so với con số trên 80 triệu dân và chưa thấm vào đâu so với chiến lược phát triển của ngành giao thông đường bộ. Chúng tôi khẳng định cơ sở hạ tầng đủ sức chứa các loại xe cơ giới, còn chuyện ùn tắc giao thông thời gian qua, phần trách nhiệm thuộc các nhà hoạch định chiến lược phát triển khu công nghiệp, đô thị.
Trên một số diễn đàn tham gia ý kiến về phát triển ngành công nghiệp ô tô, nhiều người cho rằng: Thực chất vấn đề chiến lược phát triển ngành ôtô đang nằm trong vòng luẩn quẩn là muốn sản xuất nhiều, song không muốn xây dựng thị trường tiêu thụ vì sợ phát triển mạnh làm ách tắc giao thông. Có ý kiến nêu ra nên mạnh dạn sử dụng biện pháp đánh đổi, cứ cho xe về nhiều gây sức ép, tự khắc người dân sẽ tản ra khu vực ngoại thành để ở và giao thông cũng phát triển theo. Nếu việc sử dụng ôtô thuận tiện thì việc phát triển các đô thị vệ tinh cách thành phố, cách Thủ đô 40-50 km sẽ làm giảm áp lực dân tại Thủ đô và các khu đô thị lớn.
Nói chung, để bài toán thị trường và hạ tầng giao thông được giải quyết gọn gàng, hiệu quả, không chỉ có Bộ Tài chính, Bộ Công thương mà còn phải có thêm sự góp mặt của cả các cơ quan liên quan khác như Bộ Giao thông vận tải, Bộ Công an cùng các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, xây dựng giao thông cùng “ngồi lại” với nhau, tìm tiếng nói chung và đưa ra giải pháp tổng thể.
Bài, ảnh: Phương Thúy Số lượt đọc:
430
-
Cập nhật lần cuối:
16/11/2007 08:23:11 AM 
Ý kiến của bạn: | 