Nhà ga T1, cảng hàng không quốc tế Nội Bài, là một câu chuyện dài với quá nhiều lấn cấn kể từ khi có ý tưởng xây dựng đến quá trình triển khai Dự án. Thậm chí ngay cả khi công trình đã đi vào sử dụng sau gần chục năm vẫn có thông tin ngoài luồng về việc chủ đầu tư thanh toán quá dự toán cả chục triệu đô khiến dự án không thể quyết toán...
Quá nhiều yếu tố "đặc thù"
Tới những năm 80 của thế kỷ trước, đất nước đã có một số thành tựu mới về kinh tế, quan hệ với quốc tế ngày càng được mở rộng, do đó, nhu cầu nâng cấp cảng hàng không quốc tế Nội Bài đã được tính đến. Khi đó, cơ sở vật chất của sân bay cửa ngõ Thủ đô còn nghèo nàn, lạc hậu và mất cân đối nghiêm trọng. Đường cất hạ cánh có năng lực thông qua 10 - 15 triệu khách/năm, đường lăn 7 - 10 triệu khách/năm nhưng sân đỗ máy bay chỉ đáp ứng được 1,5 triệu khách/năm và nhà ga chỉ đủ chỗ cho 1 triệu khách thông qua/năm.
Khâu yếu nhất của cảng hàng không Nội Bài khi đó là nhà ga hành khách, nhà ga hiện có vừa nhỏ bé về quy mô vừa không có khả năng đáp ứng về chất lượng phục vụ do không có dây chuyền công nghệ và thiết bị đủ điều kiện. Năm 1985, ngành Hàng không đã có chủ trương và cho đóng cọc để xây dựng một nhà ga có công suất 2 triệu khách/năm được tạm gọi là G5. 1200 cọc tròn đường kính D 550 đã được đóng xuống và... nằm im vì dự án không tìm được nguồn vốn.
Câu chuyện thiết kế nhà ga T1 cũng lắm truân chuyên. 5 năm tổ chức thi thiết kế cũng không tìm được bản vẽ nào hợp lý, các thiết kế của nước ngoài lại đòi hỏi vốn đầu tư quá lớn nên Chính phủ đã giao Bộ Xây dựng phối hợp với ngành Hàng không thiết kế và xây dựng T1 với phương châm sử dụng nguồn lực trong nước vừa để tích lũy kinh nghiệm vừa tiết kiệm đầu tư. Cuối cùng, dự án được khởi công vào tháng 2/11/1995 ngay trên địa điểm dự kiến xây G5, tận dụng luôn phần móng đã được đóng xuống từ nhiều năm trước.
Và phải sau gần 6 năm thi công, tới ngày 10/10/2001, công trình mới được đưa vào khai thác. Tổng diện tích nhà ga là 91.000 m2 trong đó có 24.000 m2 tầng hầm và có hai cao trình đi, đến. Chủ đầu tư dự án T1 là Cụm cảng hàng không miền Bắc. Cơ quan lập dự án là Công ty Khảo sát Thiết kế hàng không (Cục Hàng không), Hội đồng thẩm định cấp Nhà nước là cơ quan thẩm định dự án và Thủ tướng Chính phủ phê duyệt dự án. Tổng dự toán được duyệt theo Quyết định số 823/QĐ-TTg ngày 6/10/1997 của Thủ tướng CP là 102 triệu USD trong đó giai đoạn 1 tương ứng công suất 4 triệu khách/năm là 76 triệu USD, giai đoạn 2 (công suất 6 triệu khách/năm) là bổ sung 25,79 triệu USD.
Trong quá trình thi công T1, do tính cấp bách của dự án nên Chính phủ chỉ đạo cấp vốn đầy đủ cho chỉ định thầu, sử dụng tư vấn nước ngoài và miễn thuế nhập khẩu thiết bị, đặc biệt là cho phép vừa thiết kế vừa thi công. Chính phương thức này giải cứu được tiến độ công trình nhưng lại để lại nhiều hệ quả khó khắc phục, nhất là trong điều kiện các bên tham gia dự án kể cả ban quản lý dự án đến đơn vị thi công, tư vấn giám sát năng lực còn hạn chế khi lần đầu tiếp cận với loại công trình phức tạp và mới mẻ này.
Quyết toán "vướng" hồ sơ hoàn công
Theo ông Cấn Vũ Lân, Giám đốc Ban quản lý dự án nhà ga T1, Cụm cảng hàng không miền Bắc: Do được phép vừa thiết kế vừa thi công nên trong quá trình lập tổng dự toán để đáp ứng tiến độ, đơn vị Tổng thầu thiết kế là Công ty Tư vấn xây dựng dân dụng VN (VNCC) chưa tiên lượng đầy đủ chi tiết khối lượng các hạng mục như sân đỗ ô tô, đường quanh ga, vách kính trong dàn không gian. Trên thực tế, chủ đầu tư vẫn phải yêu cầu các bên thi công triển khai đầy đủ khối lượng để đảm bảo khai thác nên việc giải ngân và thanh quyết toán gặp nhiều vướng mắc do không tập hợp được đủ hồ sơ hoàn công. Có tới 6 gói thầu chưa thể hoàn thành thủ tục quyết toán vì lý do này là: sân đỗ ô tô và công trình dịch vụ nhà hàng, nhà điều hành, khung nhôm vách kính quanh nhà ga, trần treo, thầu hệ thống điều hòa, xử lý nước thải, thiết bị điện và điện tử... Thậm chí gói thầu xử lý nước thải còn không có trong hồ sơ tổng dự toán được duyệt nên việc triển khai thi công, thanh toán cho nhà thầu gặp nhiều khó khăn.
Cho tới thời điểm này, ông Lân cho biết công tác quyết toán toàn bộ nhà ga đã hoàn thành 99%. Phần thiết bị đã xong, chỉ còn một số hạng mục xây lắp. Trên cơ sở hồ sơ hoàn công quyết toán được thống nhất giữa bên A, B và tư vấn giám sát thì giá trị quyết toán không vượt tổng dự toán đã được phê duyệt. Cụ thể là 72 triệu USD (dự toán là 76 triệu) trong đó có 26,5 triệu USD và 547 tỷ đồng. Tuy nhiên, do vướng mắc chủ yếu là thiếu hồ sơ hoàn công và việc áp đơn giá định mức chưa phù hợp nên một số nhà thầu vẫn chưa được thanh toán đầy đủ. Hiện số tiền còn chưa thanh toán cho các nhà thầu chỉ còn khoảng 26 tỷ đồng, trong đó Licogi - nhà thầu chính còn 16 tỷ, Tổng Công ty Thành An còn hơn 3 tỷ, Cienco1 còn 4 tỷ...
Trao đổi với chúng tôi, một lãnh đạo Cụm cảng hàng không miền Bắc - chủ đầu tư dự án cho biết, hơn hai năm nay một số nhà thầu vẫn chưa thể hoàn tất hồ sơ hoàn công để chủ đầu tư có cơ sở thanh toán nốt cho đơn vị thi công và quyết toán xong công trình. Hiện nay, Licogi với tư cách nhà thầu chính cũng đang xúc tiến công việc này. Hy vọng tới cuối năm chúng tôi sẽ giải quyết được dứt điểm việc thanh, quyết toán công trình nhà ga T1, vị lãnh đạo này cho biết.
Bài, ảnh: N.Nga Số lượt đọc:
280
-
Cập nhật lần cuối:
15/09/2008 08:20:17 AM | 