Dự án chậm được thanh, quyết toán, nợ đọng trong XDCB còn nhiều là một trong những lý do khiến các nhà thầu của Bộ GTVT - Lực lượng nòng cốt để thi công các dự án giao thông hiện đang ở vào tình trạng tài chính hết sức khó khăn.
Theo báo cáo của Vụ Tài chính - Bộ GTVT: “Tình hình tài chính của các Tổng công ty xây dựng của Bộ hết sức khó khăn, nợ đọng trong XDCB còn nhiều, nợ lũy kế có đơn vị còn lớn, vốn chủ sở hữu thấp, bên cạnh đó lãi suất vay vốn ngân hàng cao, chính sách cho vay siết chặt... Do vậy khả năng đáp ứng vốn của nhà thầu để thi công dự án đúng tiến độ yêu cầu là khó khăn”.
Theo đề xuất của vụ Tài chính, cần đề nghị Chính phủ có giải pháp mạnh mới có thể xử lý cho các Tổng công ty xây dựng công trình giao thông của Bộ GTVT trở về trạng thái cân bằng tài chính. Gói các giải pháp được đề nghị là: dành nguồn tài chính để thanh toán hết số nợ đọng trong XDCB cho các Tổng công ty. Theo báo cáo của các tổng công ty, đến 31/5/2008 nợ đọng khoảng 1.657,9 tỉ đồng. Xử lý dứt điểm số vốn lũy kế đến 31/12/2007 bằng các giải pháp như: miễn, giảm thuế và các khoản phải nộp ngân sách, cấp bù trừ Quỹ hỗ trợ sắp xếp đổi mới doanh nghiệp...
Sau khi đã cân bằng được tài chính như vậy, để đạt được mức vốn chủ sở hữu bình quân khoảng 1.000 tỉ đồng mỗi đơn vị theo mục tiêu từng bước nâng cao sức mạnh tài chính cho các Tổng công ty xây dựng công trình giao thông, thì gần như toàn bộ số vốn này, theo giải pháp Bộ GTVT đề xuất với Chính phủ là vốn huy động thêm từ xã hội (400 tỉ đồng/Tổng công ty từ cổ phần hóa) và Nhà nước đầu tư thêm (khoảng 400 tỉ đồng/Tổng công ty từ quỹ hỗ trợ đổi mới sắp xếp doanh nghiệp).
Các nhà thầu đang “chết” dần, một trong các nguyên nhân phải kể đến chính là tình trạng chậm trễ trong công tác thanh quyết toán đầu tư. Từ năm 1994 đến 2006, có 9.435,94 tỉ đồng được Bộ GTVT phê duyệt quyết toán, trong đó số chưa được chi trả cho nhà thầu, gọi là nợ đọng, lên đến khoảng 1.657,9 tỉ đồng.
Tiền nhà thầu đã bỏ ra thi công, dự án đã hoàn thành, báo cáo quyết toán đã được nộp, song sự đặc biệt chậm trễ trong công tác thẩm định, phê duyệt khiến tiền vốn của nhà thầu còn đọng tại đây quá lớn. Theo thống kê chưa đầy đủ, đến 30/6/2008 hiện có 251 dự án, hạng mục công trình đã có báo cáo quyết toán nhưng chưa được cấp có thẩm quyền thẩm tra, phê duyệt quyết toán với giá trị đề nghị quyết toán lên đến 27.298,9 tỉ đồng - lớn hơn gấp ba lần số tiền đã được thanh toán cho nhà thầu suốt 13 năm qua.
Đó là chưa kể số vốn lớn của nhà thầu còn đọng lại ở những dự án đã hoàn thành nhưng chưa lập được báo cáo quyết toán. Theo báo cáo chưa đầy đủ của các đơn vị, thì đến 30/6/2008 còn 125 dự án và hạng mục công trình thuộc diện này. Trong đó có 1 dự án quan trọng quốc gia, 16 dự án nhóm A, 62 dự án nhóm B, 32 dự án nhóm C và 14 dự án chuẩn bị đầu tư.
Nguyên nhân chậm trễ nằm ở tất cả các công đoạn của công tác thanh quyết toán vốn đầu tư XDCB. Lập báo cáo quyết toán của các Ban quản lý dự án, các chủ đầu tư chậm do việc hoàn thiện các thủ tục đầu tư XDCB chậm, đặc biệt là việc hoàn thiện thủ tục chấp nhận khối lượng phát sinh, điều chỉnh giá trị hợp đồng, điều chỉnh tổng mức đầu tư, điều chỉnh dự toán, tổng dự toán, hoàn chỉnh hồ sơ hoàn công thực hiện rất chậm.
Công tác quyết toán chi phí GPMB nhiều khó khăn và chậm trễ. Các gói thầu xây lắp nhiều khi đã xong từ lâu, nhưng do địa phương chưa thực hiện quyết toán được chi phí GPMB nên quyết toán dự án cũng chưa thực hiện được.
Nguồn vốn bố trí hàng năm ít, thời gian thực hiện kéo dài, chế độ chính sách có nhiều thay đổi cũng gây khó khăn cho công tác quyết toán.
Công tác tổ chức thẩm tra, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư của Bộ GTVT và các Cục chuyên ngành còn kéo dài cũng là một trở ngại lớn. Cơ chế thẩm tra quyết toán vốn đầu tư theo các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính quá rườm rà (đặc biệt với những dự án đã được kiểm toán độc lập vẫn yêu cầu cơ quan thẩm tra phê duyệt quyết toán phải thẩm tra lại các nội dung đã được kiểm toán). Chưa có đủ các thủ tục pháp lý nên công tác phê duyệt dự toán của cơ quan có thẩm quyền còn phải vận dụng quá nhiều (nhất là việc áp dụng các định mức kinh tế kĩ thuật chưa có trong hệ thống định mức được ban hành...). Lực lượng cán bộ cho công tác này còn mỏng, chưa tương xứng với khối lượng công việc cũng là một lý do.
Phương Dung Số lượt đọc:
527
-
Cập nhật lần cuối:
05/09/2008 10:08:20 AM | 