Vụ việc Công ty Xăng dầu hàng không (Vinapco) ngừng cung cấp nhiên liệu cho Công ty Cổ phần hàng không Pacific Airlines (PA) trong sáng 1/4/2008 khiến hàng loạt chuyến bay của PA và gần 5000 hành khách bị chậm giờ cho thấy trong các lĩnh vực kinh doanh độc quyền, nếu bên cung cấp dịch vụ độc quyền không tuân thủ đúng luật cạnh tranh và hợp đồng sẽ gây ra thiệt hại lớn cho đối tác.
Về sự việc vừa qua, Cục trưởng Cục Hàng không VN Phạm Quý Tiêu cho biết, nếu Vinapco đơn phương ngừng tiếp dầu jet A1 cho các hãng hàng không tại thị trường nội địa ngoài việc ảnh hưởng trực tiếp tới hãng hàng không của hãng phải dừng bay và hành khách còn ảnh hưởng tới hoạt động thường lệ tại các cảng hàng không, nơi mà an ninh trật tự có liên quan mật thiết tới an toàn, hiệu quả kinh doanh của các hãng hàng không khác. Ông Tiêu khẳng định không một doanh nghiệp độc quyền nào tại cảng hàng không được phép ngừng cung cấp dịch vụ nếu không được các cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Trả lời câu hỏi “Tại sao chúng ta không xóa bỏ độc quyền trong kinh doanh xăng dầu hàng không?” Trưởng Ban Quản lý khai thác cảng hàng không, Cục Hàng không VN Vũ Phạm Nguyên Tùng cho biết Luật Hàng không và các quy định hiện hành không cấm các công ty tham gia kinh doanh lĩnh vực này. Luật cũng quy định các doanh nghiệp vận chuyển hàng không có quyền tự do lựa chọn doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hàng không cho mình.
Tuy nhiên, Luật mới có hiệu lực hơn một năm và đến thời điểm này chưa có doanh nghiệp nào có thể tham gia kinh doanh xăng dầu hàng không, một lĩnh vực cần đầu tư cơ sở hạ tầng rất lớn và tuân thủ các quy định an ninh, an toàn nghiêm ngặt.
Do vậy, PA nếu không đồng ý với giá do Vinapco đề nghị thì cũng không có bạn hàng nào khác để lựa chọn. “Theo tôi, nếu hai bên không thống nhất được giá thì có quyền kiến nghị Bộ Tài chính để hiệp thương. Trước đây, Pacific Airlines và Vietnam Airlines đều thuộc Tổng Công ty Hàng không Việt Nam nên việc sử dụng xăng dầu của cùng một công ty cung ứng thuộc Tổng công ty không xảy ra cạnh tranh”, ông Tùng nói.
Trong lĩnh vực cung ứng xăng dầu hàng không, Vinapco có lợi thế do được đầu tư cơ sở hạ tầng đầy đủ để phục vụ kịp thời cho hãng hàng không quốc gia, công ty có bạn hàng lớn và “thân thiết” nhất là Vietnam Airlines, tuy nhiên Vinapco cũng phải đảm đương nhiệm vụ chính trị là cung ứng xăng dầu cho các chuyến bay tại các cảng hàng không địa phương. Hiện nay, 60% lượng xăng dầu Vinapco cung ứng cho các hãng hàng không nội địa, 40% còn lại cho các hãng hàng không nước ngoài.
Cung ứng xăng dầu tại các sân bay lẻ chỉ có chuyến bay nội địa thì chắc chắn sẽ lỗ, Giám đốc Vinapco Trần Hữu Phúc khẳng định. Ông Phúc lấy ví dụ sân bay Vinh một tháng chỉ lấy mấy chục tấn dầu trong khi chi phí vận chuyển đường bộ, hao hụt để vận chuyển qua 500 km từ kho ở Hà Nội vào Vinh là rất lớn.
Với sản lượng bay của hàng không nội địa thì thêm công ty ra đời doanh thu không đủ bù chi phí bởi lẽ tổng sản lượng xăng dầu nhập vào VN chỉ chiếm 1,8% nhiên liệu dùng trong ngành, trong đó hệ thống sân bay rải rác khắp cả nước. Một công ty xăng dầu ra đời nếu đóng tại Tân Sơn Nhất thì có thể cạnh tranh được, nhưng nhiệm vụ cung cấp xăng dầu tại các cảng hàng không địa phương như Điện Biên, Nà Sản, Rạch Giá, cao nguyên… thì thế nào?
Theo ông Trần Vinh Khâm, Chánh văn phòng Cụm cảng hàng không miền Nam, cuối năm 2008, tại cảng hàng không Tân Sơn Nhất sẽ có thêm một công ty cung ứng xăng dầu thuộc Tổng công ty Cảng hàng không miền Nam đi vào hoạt động. Như vậy, tình trạng độc quyền cung cấp xăng dầu tại Tân Sơn Nhất sẽ bị xóa bỏ.
Tuy nhiên, sau khi TCT Cảng hàng không miền Nam chính thức đi vào hoạt động với hàng loạt các công ty xăng dầu, làm thủ tục check in, vận tải, thương mại... kinh doanh tại các sân bay, cảng hàng không sẽ có thêm nhiều lĩnh vực độc quyền trước đây được xóa bỏ.
Đặc biệt, cũng vào cuối năm nay, khi hai hãng hàng không tư nhân mới là Vietjet và Air speed up bắt đầu bay thì chắc chắn sẽ nảy sinh nhiều vấn đề trong việc lựa chọn nhà cung cấp, trong việc phân định rõ thị phần, địa điểm kinh doanh...
Đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ tại cảng hàng không, việc bóc tách phần hoạt động nào là thực hiện “nhiệm vụ công” phần nào là kinh doanh bình đẳng để xác định được mức phí đúng, đủ và hợp lý tránh việc cạnh tranh không lành mạnh là điều cần được các nhà quản lý xử lý trước khi xảy ra những vụ việc đáng tiếc như vừa qua.
Nguyễn Nga Số lượt đọc:
348
-
Cập nhật lần cuối:
12/04/2008 12:55:49 PM | 