|
Đây là nhận định của các chuyên gia về Nghị định 99/2007/NĐ - CP về Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình vừa được Thủ tướng Chính phủ ban hành vào trung tuần tháng 6. Không chỉ đổi mới trong các nội dung xây dựng TMĐT, dự toán công trình, định mức xây dựng, giá xây dựng công trình, Nghị định này được giới xây dựng kỳ vọng là sẽ đưa công tác lập, xây dựng, quản lý chi phí xây dựng tiệm cận hơn thông lệ quốc tế và sát với giá cả thực tế trên thị trường.
Bất cập lớn trong quản lý giá, chi phí
Cần phải nói ngay rằng mặc dù đã có khá nhiều văn bản quy phạm pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng được ban hành trong những năm vừa qua nhưng các quy định này chưa bao quát được những nội dung và yêu cầu về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình phù hợp với lộ trình đổi mới kinh tế khi Việt Nam gia nhập WTO.
Theo ông Đinh Tiến Dũng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng - cơ quan được giao nhiệm vụ QLNN về hoạt động xây dựng thì có tới 5 bất cập lớn trong các chính sách quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình.
Thứ nhất là phương pháp quản lý giá xây dựng chưa phù hợp với những biến động của thị trường và các điều kiện đặc thù của các công trình, chưa tạo ra được sự linh hoạt trong việc điều chỉnh tháo gỡ khó khăn, tăng cường khả năng cạnh tranh, bình đẳng cho các doanh nghiệp và nâng cao năng suất lao động.
Thứ hai là Nhà nước đang trực tiếp can thiệp sâu vào quá trình định giá xây dựng từ việc quy định tính toán các khoản mục chi phí (vật liệu, nhân công, máy)... đến cơ cấu chi phí (xây dựng, thiết bị, dự phòng phí) hướng dẫn điều chỉnh chi phí. Định mức dự toán xây dựng công trình quá chi tiết, áp dụng thống nhất trên cả nước, chưa đáp ứng yêu cầu về đổi mới công nghệ xây dựng. Hệ thống đơn giá xây dựng khu vực hiện tại mang nặng tính bình quân, chưa phản ánh được yêu cầu xác định giá trong từng giai đoạn xây dựng công trình, chưa phù hợp với thực tế giá cả ở các vùng miền khác nhau. Cơ sở tính toán các yếu tố cấu thành giá xây dựng chưa được tạo dựng trên cơ sở thị trường.
Thứ ba là quy định về hợp đồng trong hoạt động xây dựng chưa tạo sự bình đẳng giữa các chủ thể tham gia hợp đồng, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế xây dựng công trình và tiếp cận được với thông lệ quốc tế. Thiếu hướng dẫn về quản lý hợp đồng, giá hợp đồng và các quy định liên quan tới các hình thức tổng thầu trong hoạt động xây dựng.
Thứ tư là các quy định liên quan tới thanh toán chi phí xây dựng công trình được quy định trong Nghị định và nhiều văn bản hướng dẫn gây khó khăn trong quản lý, tra cứu. Nhiều quy định quan trọng nhưng do được hướng dẫn trong các Thông tư nên tính pháp lý và hiệu quả thực hiện không cao, gây khó khăn cho việc đảm bảo tiến độ và hiệu quả đầu tư công trình.
Điều đáng tiếc là những bất cập này đã bộc lộ trong một thời gian khá dài. Tuy nhiên thay vì cần có một sự thay đổi lớn trong tư duy, phương pháp quản lý giá thì các quy định lạc hậu đó lại được “vá víu, sửa đổi” bằng những quy định thậm chí là còn gây nhiều vướng mắc hơn cho các đơn vị thực hiện.
Việc hàng loạt các dự án liên tục phải điều chỉnh TMĐT, dự toán, giá gói thầu; tình trạng các nhà thầu thua lỗ nặng do phải gánh chịu những rủi ro quá lớn liên quan tới trượt giá, biến động giá, phát sinh khối lượng chậm được điều chỉnh hoặc điều chỉnh nhưng không bù được chi phí thực tế... là những hậu quả dễ nhận thấy nhất. Quan trọng hơn, do công tác quản lý giá xây dựng dựa trên với hệ thống định mức nhân công, ca máy, nhiên liệu quá chi tiết, chặt chẽ đã làm “mờ nhạt” ý nghĩa của hoạt động đấu thầu xây dựng công trình giao thông.
Sẽ tính đúng, tính đủ các loại chi phí
Có thể thấy rằng Nghị định 99/2007/NĐ - CP về quản lý chi phí đầu tư xây dựng vừa được ban hành về cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu từ thực tế. Điểm nổi bật nhất của Nghị định này chính là việc đã hài hoà được 2 mục tiêu: hiệu quả đầu tư và các yêu cầu khách quan của kinh tế thị trường. Hay nói một cách khác là Nhà nước thừa nhận các công trình xây dựng dân dụng hay giao thông cũng chịu sự tác động của các quy luật của thị trường như bất kỳ loại hàng hoá bình thường khác. Theo đó, TMĐT, dự toán xây dựng công trình phải được tính đúng, tính đủ và phù hợp với độ dài thời gian xây dựng công trình. TMĐT là chi phí tối đa mà chủ đầu tư được phép sử dụng để đầu tư xây dựng công trình. Đây là phương pháp xây dựng TMĐT phổ biến tại các Dự án ODA.
Như vậy khác với cách xây dựng TMĐT, dự toán trước đây, Nghị định 99 cho phép chủ đầu tư đưa yếu tố dự phòng trượt giá theo độ dài thời gian xây dựng và chỉ số giá xây dựng hàng năm phù hợp với loại công trình. Quy định này khắc phục những tồn tại của quy định hiện nay khi ấn định một tỷ lệ dự phòng cứng nhắc (thường là không vượt quá 10% TMĐT).
Liên quan đến định mức xây dựng, theo quy định mới, Bộ Xây dựng chỉ ban hành phương pháp lập định mức và công bố các định mức xây dựng chung. Các Bộ, ngành, UBND cấp tỉnh xây dựng, công bố các định mức xây dựng công trình, công việc đặc thù của ngành, địa phương.
Đối với việc xây dựng các định mức chưa có hoặc điều chỉnh các loại định mức chưa phù hợp, Nghị định 99 đã giao quyền chủ động cho chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn. Cách làm này một mặt xã hội hoá công tác xây dựng định mức mặt khác phù hợp với việc phát triển nhanh chóng của công nghệ xây dựng, tính đa dạng trong xây dựng công trình và khắc phục tính cứng nhắc, phức tạp trong việc điều chỉnh các loại định mức trước đây.
(Còn tiếp)
Anh Minh
Số lượt đọc:
3682
-
Cập nhật lần cuối:
14/07/2007 10:42:47 AM 
Ý kiến của bạn: | 