Xem xét từ nguyên lý?

Tình hình giải ngân vốn xây dựng cơ bản hiện nay bước đầu có chuyển biến, nhưng vẫn còn nhiều khó khăn. Theo chúng tôi, một mặt phải hành động quyết liệt để tháo gỡ vướng mắc cụ thể, mặt khác cần có cái nhìn toàn diện để khắc phục tình trạng nói trên một cách triệt để hơn. ở các cuộc trao đổi và giao ban, nhiều ý kiến nhấn mạnh nguyên nhân cơ chế chưa đồng bộ hoặc chồng chéo, dường như chưa đủ.

Có người lưu ý chúng tôi nên nhìn từ góc độ nguyên lý cơ bản: “quan hệ sản xuất có phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất” hay không? Vấn đề này lại lớn quá, xin dành cho những người có trách nhiệm và nhà lý luận, chúng tôi chỉ xin nêu một số cảm nghĩ như sau.

Thường thì tay nghề và công nghệ là thước đo chủ yếu đối với lực lượng sản xuất. Trong lĩnh vực xây dựng giao thông, hai chỉ số nói trên nước ta không thua kém các nước trong khu vực, đã có lúc được đánh giá là lĩnh vực “có khả năng cạnh tranh quốc tế”. Tuy còn không ít hạn chế, song chúng ta đã và đang hoàn thành những công trình có tầm cỡ như hầm đường bộ Hải Vân, nhiều công trình vượt sông và không ít tuyến đường thể hiện năng lực quản lý và trình độ kỹ thuật khá cao...

Còn quan hệ sản xuất thì sao? Đang ở cấp thấp, vi phạm nguyên tắc sơ khai của hợp đồng kinh tế và hợp đồng lao động: Dù không ai muốn, giữa chủ đầu tư và nhà thầu vẫn là quan hệ cửa quyền, thiếu công bằng, thể hiện rõ nhất là nợ đọng XDCB, chậm thanh toán kéo dài “không hẹn ngày” giải quyết. Còn nhà thầu mất cân đối tài chính nên chuyện chậm lương, nợ bảo hiểm xã hội của công nhân trở thành bình thường. Rồi một số quy định như định mức, đơn giá khi xây dựng dự toán, giá trần trong đấu thầu, vẫn chịu sự áp đặt của chủ đầu tư, nhà thầu không có quyền định giá sản phẩm do mình làm ra...

Giữa quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất, không có sự “phù hợp” hoàn toàn, vấn đề cần xem xét là chừng mực nào. Theo chúng tôi, “độ vênh” ở đây đã quá mức cho phép, đang kìm hãm sự phát triển của ngành xây dựng giao thông. Phải chăng, thực tế nói trên đang thôi thúc sự đổi mới và cấp độ giải quyết vấn đề này đòi hỏi trước hết là đổi mới nhận thức và tư duy?...

Nhân Thân

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang