Rất nhiều vướng mắc trong việc giải phóng mặt bằng (GPMB) vẫn đang là nút thắt cản trở tiến độ của hàng loạt dự án giao thông lớn, trọng điểm trên địa bàn cả nước trong thời gian vừa qua...
"Tắc" do mặt bằng
Theo Cục Giám định và QLCLCTGT, công tác GPMB tại hầu hết các dự án XDCT trọng điểm của ngành GTVT đều chậm và tồn tại nhiều vướng mắc kéo dài làm ảnh hưởng tới tiến độ chung của dự án. Có thể liệt kê hàng loạt các dự án lớn, trọng điểm đang bị vướng mắc GPMB nghiêm trọng: Dự án đường vành đai III từ Mai Dịch đến Pháp Vân, theo kế hoạch của Bộ GTVT đưa ra để các cơ quan liên quan làm mốc triển khai thì việc hoàn tất GPMB phải được kết thúc vào tháng 5/2008 nhưng đến nay vẫn còn ách tắc ở rất nhiều điểm. .
Chưa kể việc thay đổi phương án thiết kế và GPMB tại nút giao Thanh Xuân, tại nút giao Mai Dịch hiện vẫn còn khoảng 150 hộ dân chưa được giải tỏa. Ngoài ra, hiện trên tuyến còn đến 1.400 ngôi mộ chưa được di dời. Thời gian sắp tới, để giải quyết những kiến nghị của người dân về nút giao Thanh Xuân, Bộ GTVT sẽ thành lập Tổ công tác gồm nhiều Vụ, Cục và các cơ quan chức năng của Bộ, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội để giải thích rõ cho công dân các vấn đề liên quan.
Hay như dự án cải tạo, nâng cấp QL 32 đoạn Cầu Diễn – Nhổn, dự kiến khởi công vào tháng 6/2008. Tuy nhiên, theo thông tin từ Ban QLDA 5- Chủ đầu tư dự án thì do những vướng mắc xung quanh vấn đề GPMB nên dự án có thể sẽ phải dời ngày khởi công sang tháng 9/2008. Mặc dù đây là dự án trọng điểm kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ phải hoàn thành trước tháng 10/2010 và Bộ GTVT đã nhiều lần yêu cầu các đơn vị phải khẩn trương GPMB để có thể khởi công dự án vào tháng 6/2008, nhưng cho tới thời điểm hiện nay mọi việc vẫn gần như giậm chân tại chỗ.
Với dự án mở rộng và hoàn thiện đường Láng- Hòa Lạc, mặc dù Bộ GTVT giao trong tháng 5/2008 phải ra quân đồng loạt trên toàn dự án đối với những vị trí đã được GPMB và UBND tỉnh Hà Tây đã nhiều lần hứa đẩy nhanh tiến độ giao mặt bằng nhưng hiện nay vẫn còn 4 km chưa được bàn giao.
Ngoài những dự án trên còn có thể liệt kê ra rất nhiều dự án khác cùng chung “cảnh ngộ” tắc GPMB như: QL4B Lạng Sơn, Dự án cầu Thanh Trì và tuyến Nam vành đai III Hà Nội, QL32 Nhổn - Tây Sơn, Dự án khôi phục các cầu trên QL1A giai đoạn III vốn JBIC, đường Hồ Chí Minh (giai đoạn III),…
Đụng đâu cũng vướng...
Mới đây, vào tháng 4/2008, trước những vướng mắc, bất cập trong việc thực hiện GPMB tại các dự án trong lĩnh vực giao thông, Bộ GTVT đã có Văn bản số 2131/BGTVT - CGĐ gửi Thủ tướng Chính phủ kiến nghị giải quyết, tháo gỡ những điểm vướng mắc lớn về cơ chế GPMB. Theo đó, cả cơ chế chính sách trong xây dựng tái định cư, chính sách bồi thường công trình hạ tầng kỹ thuật, chi phí tổ chức thực hiện lẫn bộ máy tổ chức thực hiện GPMB của địa phương đều có rất nhiều điểm vướng mắc cần tháo gỡ.
Trước hết về cơ chế xây dựng tái định cư. Khi dự án được duyệt mới bắt đầu triển khai, bởi không có địa phương nào chuẩn bị trước việc làm này. Trên thực tế, việc xây dựng tái định cư như một “tiểu dự án” với rất nhiều thủ tục, do vậy rất tốn thời gian. Hơn nữa, chính sách hiện nay chưa phù hợp với thực tế, ở các khu vực dân cư, đô thị, giá bồi thường nơi cũ không đủ để mua nền tái định cư hoặc nhà chung cư nhưng không có biện pháp hỗ trợ kèm theo nên người dân nhận tiền đền bù vẫn không thể vào khu tái định cư, cản trở mặt bằng. Mặt khác, chính sách đền bù GPMB lại thường xuyên thay đổi, rất nhiều trường hợp những hộ dân chậm di chuyển lại được nhận tiền đền bù ở mức cao hơn, dẫn đến khiếu kiện và làm nảy sinh nhiều vấn đề xã hội phức tạp.
Đối với chính sách bồi thường công trình hạ tầng kỹ thuật, theo Nghị định 197/2004/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính quy định phương pháp đền bù theo các nguyên tắc: đền bù bằng tiền, trên cơ sở còn lại; đền bù tương đương hoặc đền bù cấp cao hơn nếu công trình nằm giữa 2 cấp; phương thức thực hiện đền bù theo phương án bằng tiền cho chủ sở hữu công trình tự di dời. Những quy định này dẫn tới các chủ sở hữu công trình phần lớn không nhất trí do việc di dời không phải là mong muốn của họ, mặt khác mức đền bù bằng tiền mặt theo quy định không đủ để xây dựng lại công trình.
Về chi phí tổ chức thực hiện GPMB, theo quy định không được vượt quá 2% tổng kinh phí GPMB, do đó các tổ chức quản lý và thực hiện không đủ kinh phí để hoạt động. Còn đối với bộ máy tổ chức thực hiện GPMB của địa phương cũng còn không ít điểm bất cập.
Sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Văn bản số 1665/TTg- CN cho phép tách GPMB thành dự án thành phần trong dự án đầu tư xây dựng công trình và giao cho địa phương tổ chức thực hiện dẫn đến việc các địa phương quy định giao cho chủ đầu tư tiểu dự án GPMB mỗi nơi mỗi khác, nơi giao cho huyện, nơi lại giao cho xã hoặc Sở GTVT hoặc tổ chức phát triển quỹ đất nên thiếu nhất quán trong việc thực hiện.
Thêm vào đó, hầu hết các địa phương không có bộ máy chuyên trách về GPMB nên khi triển khai rất lúng túng. Một số cán bộ làm công tác GPMB ở địa phương thiếu phẩm chất, tiêu cực dẫn đến mất lòng tin của dân, từ đó cản trở bàn giao thậm chí gây ách tắc trong việc thực hiện GPMB.
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực XDCB của ngành GTVT, tiến độ rất nhiều dự án, đặc biệt là các công trình trọng điểm có được đẩy nhanh và hoàn thành đúng thời hạn hay không phụ thuộc rất nhiều vào việc tháo gỡ các vướng mắc đó. Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, tình trạng giải ngân rất chậm tại hầu hết các công trình xây dựng giao thông thì việc sớm có biện pháp “giải” bài toán mặt bằng là điều hết sức bức thiết.
Đức Thắng Số lượt đọc:
262
-
Cập nhật lần cuối:
22/05/2008 08:27:32 AM | 