Trong bối cảnh hầu hết nhà thầu đang lâm vào tình cảnh mất khả năng kiểm soát tình hình, các dự án bị đình trệ thì không còn cách nào khác là phải có những giải pháp tổng thể, khả thi và an toàn, giải quyết tận gốc tình trạng trượt giá. Đây là điều hết sức cấp thiết để các nhà thầu nói riêng, công tác XDCB nói chung của ngành GTVT thoát ra khỏi khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải ngân dự án.
Bài học thấm thía
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực XDCB ngành GTVT, một trong những mục tiêu quan trọng nhất của doanh nghiệp là kinh doanh chủ động và có lãi. Nếu doanh nghiệp thua lỗ thì chủ đầu tư cũng không được lợi gì vì nguy cơ đình trệ dự án. Các nhà thầu nước ngoài, khi đấu thầu họ đều tính toán kỹ đến việc trượt giá và có những khoản kinh phí dự phòng rất lớn.
Khi có biến động giá thì dù Chính phủ không xử lý trượt giá thì họ vẫn hoàn toàn chủ động và không bị lỗ. Còn ở nước ta, với cơ chế đấu thầu và tình hình trượt giá như hiện nay thì doanh nghiệp hoàn toàn bị động, mất khả năng kiểm soát tình hình là điều hiển nhiên. Khi đấu thầu các dự án, để trúng thầu, có việc làm, hầu hết các doanh nghiệp đều bỏ với giá thấp, không đúng với giá thực của thị trường, nhiều khi chưa làm đã thấy lỗ. Thực tế hiện nay đã minh chứng hầu hết các tổng công ty trong lĩnh vực XDCB của ngành GTVT đều đang trong cảnh “lay lắt”.
Vốn sở hữu của các doanh nghiệp này đều rất thấp, chủ yếu thi công bằng nguồn vốn đi vay và tạm ứng từ các dự án. Vì bỏ thầu thấp, khi giá VLXD biến động, các doanh nghiệp không thể có sự chủ động để đối phó và lâm vào cảnh sống dở, chết dở. Các dự án thì chìm trong cảnh đình trệ và kéo dài nhiều năm không hoàn thành.
Chính vì vậy, việc các doanh nghiệp phải chủ động trong đấu thầu và dự trù trượt giá là điều hết sức quan trọng. Sự biến động giá quá lớn trong thời gian vừa qua ở một góc độ nào đó cũng là một bài học thấm thía đối với các doanh nghiệp. Theo một lãnh đạo của Bộ Xây dựng, đây là dịp để thị trường sàng lọc, loại bỏ những doanh nghiệp yếu kém về năng lực quản lý, năng lực tài chính, đồng thời đòi hỏi các doanh nghiệp phải liên doanh, liên kết, tập trung nguồn lực, tạo thế mạnh để vượt qua khó khăn. Sau khi thị trường lấy lại sự ổn định, xác lập trạng thái cân bằng mới thì lúc đó, các doanh nghiệp sẽ lại hoạt động ổn định.
Cần một giải pháp tổng thể
Theo ông Nguyễn Ngọc Long, Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông, các văn bản xử lý biến động giá trong thời gian vừa qua thể hiện sự quan tâm rất lớn của Chính phủ, các cơ quan chức năng đối với các nhà thầu trong lĩnh vực XDCB. Đặc biệt, Văn bản 4199/BGTVT-CQLXD của Bộ GTVT hướng dẫn hết sức chi tiết những điểm cần lưu ý, tổ chức triển khai và kiểm tra, giám sát việc thực hiện điều chỉnh giá và hợp đồng xây dựng do biến động giá nguyên, nhiên liệu, VLXD. Tuy nhiên, trượt giá, biến động giá là những diễn biến thường xảy ra, đặc biệt trong nền kinh tế thị trường, vì vậy việc xử lý nên có sự tham khảo phương pháp giải quyết của các nền kinh tế thị trường tương tự trong khu vực. Việc Chính phủ sớm chỉ đạo xây dựng và hoàn thiện một hệ thống văn bản hướng dẫn, quy định vì sự chủ động, phát triển của doanh nghiệp xây dựng, phát triển bền vững, an toàn cho xã hội và cho các chủ thể tham gia đầu tư xây dựng nói chung và xây dựng giao thông nói riêng là điều hết sức cấp thiết.
Thực tế hiện nay là tình trạng dự toán chỉ vừa mới lập xong sau vài tháng đã thay đổi. Trong khi nước ta chưa có một công thức tính trượt giá cố định, các cơ quan chức năng chưa xây dựng được thông báo giá hợp lý cho các loại VLXD trong những khoảng thời gian nhất định (từng ngày, từng tháng, từng quý như ở một số nước khác) thì việc xác định đúng tổng mức đầu tư có xét đầy đủ tỷ lệ dự phòng do biến động giá trong suốt thời gian chuẩn bị và thực hiện dự án là hết sức cần thiết. Đồng thời với việc làm này cũng cần quy định nhà thầu trúng thầu với giá không được vượt quá tổng mức đầu tư phê duyệt. Khi đó nhà thầu tham gia dự thầu phải tính hết rủi ro do biến động giá để quyết định giá bỏ thầu.
Trong thời gian tới, Chính phủ và các cơ quan chức năng cũng cần tính tới giải pháp, trong các hợp đồng xây dựng chỉ còn quy định một hình thức tính trượt giá theo công thức. Hầu hết những văn bản xử lý trượt giá trong thời gian vừa qua không có tính ổn định lâu dài mà chỉ có tác dụng trong một thời điểm nhất định. Trong khi đó, nếu có một công thức cố định và thông báo giá ổn định, bảo đảm tính xác thực của giá cả thị trường thì sẽ giải quyết được tất cả các vướng mắc của vấn đề trượt giá. Khi có trượt giá xảy ra, chủ đầu tư, nhà thầu dễ dàng xử lý và áp dụng vào thực tế.
Đức Thắng Số lượt đọc:
276
-
Cập nhật lần cuối:
08/07/2008 03:33:40 PM 
Ý kiến của bạn: | 