Bài học từ dự án

Dự án khôi phục cải tạo QL1A giai đoạn 3 (đoạn Cần Thơ đi Năm Căn ) sử dụng vốn vay của Ngân hàng thế giới (WB3) được Chính phủ phê duyệt từ đầu năm 2000, bắt đầu khởi công tháng 3/2003 và đưa vào sử dụng từ 6/2008. Từ thành công của dự án, WB đã tiếp tục gia hạn Hiệp định vay vốn đến 31/12/2010 và tài trợ khoản tín dụng bổ sung 25 triệu USD để xây dựng cầu Gành Hào (Cà Mau) và cải tạo một số tuyến đường nhánh liên thông với QL1A.

Những thăng trầm

Mục tiêu của WB3 là khôi phục, cải tạo phần còn lại của QL1 (đoạn Cần Thơ – Năm Căn), và một số đoạn ngập lụt thuộc đoạn Đông Hà – Quảng Ngãi, kết thúc việc thực hiện khôi phục, cải tạo toàn bộ tuyến QL1, trục vận tải xương sống Bắc – Nam của đất nước.

Giai đoạn đầu mới bắt tay vào thực hiện đã thấy khó khăn làm chậm phần nào tiến độ, cả ba gói thầu MD1, MD2, MD3 đều do nhà thầu Trung Quốc thi công. Bản thân các nhà thầu chưa hình dung được hết khó khăn từ khâu chuẩn bị vật liệu đến việc lựa chọn nhà thầu phụ. Ơ gói thầu MD1,2 cả hai nhà thầu Trung Quốc đều chọn Cienco1 làm nhà thầu phụ, trong khi Ciecnco1 cũng như các doanh nghiệp XDCB trong nước gặp khó khăn về tài chính. Tại thời điểm này việc huy động nhân sự chủ chốt của nhà thầu Trung Quốc chưa kịp thời và chưa đủ số lượng cần thiết vì lúc này dịch SARS bùng phát ở Trung Quốc. Sau đó hết dịch SARS thì hiện trường lại gặp mưa.

Do huy động chậm, khiến nhà thầu Trung Quốc phải giao khối lượng không hạn chế cho thầu phụ Cienco1, nhưng phải đến gần hai năm sau (tháng 8/2004) tư cách hợp lệ Cienco1 với vai trò thầu phụ mới được WB chấp nhận như là ngoại lệ cuối cùng. Dự án WB3 được nghiên cứu từ thời điểm 1998 – 2000 , vì chậm triển khai nên khi thi công lưu lượng xe trên QL1A đã tăng 2 lần so với thời điểm khảo sát. Mặt khác kinh phí duy tu bảo dưỡng có hạn nên mặt đường hư hỏng xuống cấp, đến khi lập bản vẽ thi công làm phát sinh nhiều vấn đề kỹ thuật nên có nhiều khối lượng theo đó cũng phát sinh.

Mục tiêu của nhà tài trợ đối với WB3 chỉ là khôi phục, cải tạo nên kinh phí cũng tương ứng với mục tiêu. Tuy nhiên khi triển khai để phòng chống bão lũ, mặt đường phải cao hơn đỉnh lũ ĐBSCL năm 2000, phải nâng cao độ, tăng cường kết cấu mặt do vậy mà kinh phí thiếu hụt so với ban đầu. Mặt khác một số địa phương chưa có quy hoạch hoàn chỉnh nên đã yêu cầu mở rộng đoạn đường qua thị xã, thị trấn cho đúng quy hoạch và cũng là nguyên nhân phát sinh khối lượng.

Khối lượng vật liệu thi công của dự án là rất lớn: đắp 1,3 triệu m3, 800 nghìn m3 móng và 663 nghìn tấn nhựa, từ đây phát sinh các khó khăn vì vận chuyển bằng đường thuỷ phụ thuộc vào con nước. Đưa sâu vật liệu vào chân công trình giá cả đội lên cao, năng lực nhà cung cấp không đủ nên xảy ra cảnh tranh mua, tranh bán. Giá vật liệu tăng bất thường trong thời gian thi công khiến nhà thầu chới với. Đến khi tập kết được vật liệu thì lũ đổ về gây khó khăn cho việc thực hiện theo tiến độ.

Và cũng như bao dự án khác, WB3 cũng gặp biến động về giá cả đền bù GPMB tăng nhiều so với ban đầu, thiếu vốn chi trả, dẫn đến chậm giao mặt bằng, ảnh hưởng tiến độ chung.

Bài học từ dự án

Với nhà thầu Trung Quốc, ông Ren Yufang – giám đốc điều hành gói thầu MD1 (TCT cầu đường Trung Quốc - CRBC) đã học được rất nhiều từ dự án. Đó là không nên chỉ hợp đồng với một thầu phụ mà phải mời nhiều nhà thầu phụ tham gia mới đẩy nhanh tiến độ. Với những công trình lớn, CRBC sẽ đưa thiết bị, nhân sự sang Việt Nam để chủ động và đảm bảo tiến độ, công trình nhỏ thì mời thầu phụ Việt Nam. Các nhà thầu Việt Nam có trình độ, kỹ thuật tốt nhưng thiếu vốn, nên cùng hợp tác sẽ có hiệu quả. Và để dự án tiến triển tốt, chủ đầu tư giám sát tại hiện trường phải có thực quyền quyết định về khối lượng, chất lượng và các chỉ tiêu khác.

Còn tư vấn trưởng, ông Frank Flanagan nhận xét : con đường hoàn thành, nó mang đến nhiều lợi ích cho cư dân trong vùng, nông sản, trái cây, thuỷ sản từ nhà ra chợ toả đi các nơi, đem đến sự sung túc cho ngươì dân nơi đây. Tuy nhiên để phát huy hết hiệu quả vẫn còn thiếu nhiều đường nhánh, và chưa đồng bộ để nối vào QL1A.

Ông Hoàng Đình Phúc : Phó Tổng giám đốc Ban QLDA1 cho rằng phải thường xuyên bám sát công trường nhằm giải quyết khó khăn phát sinh, tìm cách giải ngân cho nhà thầu khi có khối lượng nghiệm thu. Trong giai đoạn nước rút 2007 khi mà Cienco1 đang gặp khó khăn, PMU1 đã chỉ đạo nhà thầu bổ sung các nhà thầu phụ, nhờ đó tiến độ đã được đẩy nhanh.

“Dự án tới nay được hội đồng nghiệm thu cấp Nhà nước đánh giá chất lượng tốt, đảm bảo và vượt các yêu cầu kỹ thuật của quy trình nghiệm thu trong nước, đạt độ bằng phẳng, chất lượng móng, lớp nhựa và thoát nước hoạt động hiệu quả”. – ông Trần Văn Thi – giám đốc điều hành MD1,2,3 – PMU1 cho biết.

Nhà tài trợ cũng đánh giá cao việc hoàn thành dự án và như vậy đoạn Cần Thơ – Năm Căn hoàn thành đã rút ngắn thời gian từ Cần Thơ về Cà Mau từ 7 giờ xuống còn 4 giờ. Đoạn Cà Mau đi Năm Căn từ 4 giờ chỉ còn 1 giờ. Rút ngắn khoảng cách phát triển vơí các vùng sâu, tăng tính an toàn, giảm thiểu tai nạn giao thông. Một bộ phận cư dân ĐBSCL đã được hưởng lợi từ dự án, học sinh đến trường dễ dàng hơn, người bệnh được cứu chữa kịp thời, kinh tế hàng hóa từ thế mạnh của vùng có điều kiện để phát triển.

Bài, ảnh: Minh Nghĩa

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang

  Ý kiến của bạn:

  Về đầu trang