Sau khi thất bại hoàn toàn trong đợt phát hành 500 tỉ đồng trái phiếu công trình phục vụ xây dựng đường cao tốc Hà Nội - Lào Cai ngày 20/8 vừa qua, ngay sau đó, ngày 28/8, VEC - Công ty Đường cao tốc Việt Nam - lại thành công với một đợt phát hành cũng 500 tỉ đồng trái phiếu cho công trình này. Dự đoán về triển vọng của toàn bộ 2.582 tỉ đồng trái phiếu công trình huy động cho đường cao tốc Hà Nội - Lào Cai thật không dễ đoán, khi nó có kì hạn dài nhất tới 15 năm.
Cơ hội duy nhất cho đường cao tốc Việt nam
Theo dự kiến, tuyến đường cao tốc Hà Nội - Lào Cai có chiều dài toàn tuyến 264km. Giai đoạn I sẽ bắt đầu từ quý III/2008 và hoàn thành vào năm 2012, sẽ đầu tư xây dựng 245 km đường cao tốc, với mức đầu tư là 1.249 triệu USD. Cơ cấu nguồn vốn này gồm vốn vay ADB 1.096 triệu USD (VEC vay lại của Chính phủ, trong đó vay ưu đãi ADF 200 triệu USD, vay thương mại OCR 896 triệu USD) và vốn đối ứng 153 triệu USD do VEC phát hành trái phiếu có bảo lãnh của chính phủ và lãi phát hành trái phiếu do VEC phát hành trái phiếu trong thời gian xây dựng công trình.
Để huy động vốn, nhà đầu tư có 3 cách thức: Thông qua các khoản vay thương mại; Thông qua phát hành trái phiếu và thông qua tiếp nhận vốn góp.
Các khoản vay thương mại của ngân hàng thường bị giới hạn về hạn mức và hầu hết là ngắn hạn, không thể sử dụng cho các đầu tư dài hạn. Đặc biệt đòi hỏi phải có tài sản cầm cố, thế chấp. Huy động vốn qua tiếp nhận vốn góp, đối với một doanh nghiệp 100% vốn nhà nước như VEC giai đoạn hiện tại chưa thể thực hiện được.
Từ khi thành lập năm 2004 với vốn điều lệ là 1.000 tỉ đồng, đến nay nếu tính cả tiền từ việc bán quyền thu phí trạm Nam Cầu Giẽ, thì VEC vẫn còn thiếu gần 200 tỉ đồng mới đủ vốn điều lệ. Vì thế huy động vốn qua phát hành trái phiếu công trình là phương án khả thi gần như duy nhất đối với VEC để huy động được một lượng vốn lớn thực hiện dự án. Hơn nữa, lượng vốn huy động từ phát hành trái phiếu thường không hạn chế, thực sự phù hợp với dự án của VEC cần vốn lớn chia làm nhiều đợt huy động phù hợp với tiến độ giải ngân dự án.
Phụ thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế
Huy động vốn cho công trình đường cao tốc Hà Nội - Lào Cai, tổng trái phiếu phát hành của VEC có giá trị 2.582 tỉ đồng (tương đương 160,4 triệu USD), được phát hành làm nhiều đợt với nhiều kì hạn khác nhau tuỳ thuộc vào nhu cầu huy động vốn của dự án và sự chấp thuận của Bộ tài chính đối với mỗi đợt phát hành. Kì hạn dài nhất 15 năm, ngắn nhất 7 năm. Toàn bộ trái phiếu dự án có mệnh giá thống nhất 100.000 đồng và bội số của 100.000 đồng, phát hành bằng đồng Việt Nam, bằng hình thức đấu thầu cạnh tranh lãi suất, trả lãi sau, 1 lần/năm.
Đợt phát hành đầu tiên trái phiếu VEC ra công chúng ngày 20/8/2008 đã thất bại hoàn toàn. Trong khi lãi suất trần đưa ra là 16%/năm, thì lãi suất đăng kí cao nhất lên tới 24%/năm và lãi suất đăng kí thấp nhất cũng lên tới 18%/năm, nên VEC phải ôm về toàn bộ 500 tỉ đồng trái phiếu của mình.
Đợt phát hành thành công ngày 28/8 vừa qua, toàn bộ khối lượng 500 tỉ đồng trái phiếu VEC được bán hết với lãi suất trần và lãi suất trúng thầu bằng nhau, là 16%. Mặc dù trái phiếu VEC được Chính phủ bảo lãnh và ngoài những điều kiện và điều khoản của trái phiếu VEC, những người sở hữu trái phiếu VEC được Bộ Tài chính cam kết về việc thanh toán đúng thời hạn. Trường hợp VEC không thực hiện được nghĩa vụ thanh toán (gốc+lãi) khi đến hạn thì Bộ Tài chính phải chịu trách nhiệm thanh toán thay VEC.
VEC hiện là Công ty đường cao tốc duy nhất ở Việt Nam hiện nay, được hưởng nhiều cơ chế đặc biệt, rất linh hoạt. Nhu cầu đầu tư đường cao tốc ở Việt Nam hiện đang rất lớn, quy hoạch hệ thống đường cao tốc quốc gia dự kiến lên đến trên 5.000 km giai đoạn 2020.
Song, dự đoán cho trái phiếu VEC không phải dễ khi nền kinh tế luôn biến động mà kì hạn của trái phiếu công trình lại dài: 7 năm, 10 năm và 15 năm. Khởi đầu, năm 2008 này VEC cần 500 tỉ đồng huy động từ phát hành trái phiếu phục vụ cho công tác đền bù, giải phóng mặt bằng phục vụ cho khởi công dự án quý III này. Như vậy kết quả của đợt phát hành thứ 2 đã giúp đảm bảo nhu cầu vốn cho khởi công dự án.
Song năm nay tốc độ phát triển của nền kinh tế đang chậm lại so với các năm trước và tỉ lệ lạm phát dự kiến lên đến 30% cho cả năm 2008. Nên việc đưa ra mức lãi suất trần cho trái phiếu công trình có kì hạn dài như thế nào để vừa có thể thu hút được vốn đầu tư vừa đảm bảo hiệu quả dự án thật không dễ cho VEC và cũng không dễ cho những đối tượng muốn đầu tư trái phiếu VEC. Nên mỗi đợt phát hành trái phiếu VEC tới đây có thể thành công, cũng có thể thất bại.
Phương Dung Số lượt đọc:
240
-
Cập nhật lần cuối:
06/09/2008 12:59:35 PM |