Thí điểm CPH các Đoạn Quản lý đường sông: Bao giờ cho hết bất cập?

Sau gần 3 năm thực hiện chủ trương thí điểm Cổ phần hóa các Đoạn QLĐS, "đổi mới" chưa thấy đâu nhưng những bất cập về nguyên tắc quản lý, cơ chế tài chính và bất cập trong công tác hợp đồng đặt hàng, công tác quản lý, bảo trì ĐTNĐ... ngày càng rõ ràng hơn.

Vẫn là chuyện “bình mới, rượu cũ”

Thực hiện Quyết định ngày 6-5-2005 của Thủ tướng Chính phủ về việc điều chỉnh phương án sắp xếp, đổi mới công ty nhà nước thuộc Bộ Giao thông vận tải, trong đó có thí điểm chuyển 5 Đoạn quản lý đường sông thành công ty cổ phần. Mặc dù đã chuyển sang mô hình mới, nhưng kinh phí để quản lý, bảo trì thường xuyên hàng năm vẫn được coi là nguồn thu chủ yếu của công ty cổ phần QLĐS, nên các doanh nghiệp không có sự năng động để tìm kiếm việc làm ngoài công tác quản lý, bảo trì đường thủy nội địa; không chủ động tiết kiệm chi phí, để tăng lợi nhuận. Vì vậy, lợi nhuận tối đa các doanh nghiệp đạt được trong thời gian qua chỉ bằng lợi nhuận định mức, dẫn đến cổ tức đạt không cao, Công ty Cổ phần QLĐS số 6: 10%, còn lại các Công ty chỉ đạt từ 5 - 7 %. Ngoài ra, doanh thu hàng năm của các Công ty Cổ phần chiếm tới 70% từ nguồn thu quản lý thường xuyên ký hợp đồng với Cục Đường sông VN.

Đội ngũ cán bộ quản lý, điều hành của các CTCP QLĐS chưa hoàn toàn thích nghi thị trường mở và mô hình sản xuất mới nên hoạt động còn lúng túng bị động, không năng động tổ chức tiếp thị tìm kiếm công việc, mà phụ thuộc chủ yếu vào những hợp đồng đặt hàng từ Cục ĐSVN. Mặt khác, cơ chế quản lý, bảo trì hệ thống tài sản, hạ tầng (phương tiện, tàu bè, nhà trạm quản lý đường sông) không rõ ràng, làm cho toàn bộ số tài sản này ngày càng bị xuống cấp và sử dụng kém hiệu quả, từ đó giảm hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với giao thông đường thủy nội địa. Có thể nói việc Cổ phần hóa các Đoạn QLĐS vẫn chỉ là chuyện “bình mới, rượu cũ”.

Thiếu cơ chế rõ ràng

Các Đoạn QLĐS từ trước đến nay làm cả 3 chức năng tại khu vực là quản lý nhà nước, quản lý hạ tầng và trực tiếp bảo trì hạ tầng đường thủy nội địa. Khi thí điểm chuyển 5 Đoạn QLĐS sang Công ty Cổ phần QLĐS các chức năng trên vẫn giữ nguyên nên phát sinh nhiều bất cập trong công tác quản lý. Công ty Cổ phần QLĐS hoạt động theo Luật Doanh nghiệp lại đồng thời thực hiện chức năng quản lý nhà nước trên luồng, tuyến là chưa đảm bảo cơ sở pháp lý theo quy định của Luật Giao thông đường thủy nội địa.

Tài sản hạ tầng đường thủy nội địa, nhà trạm QLĐS, phương tiện đảm bảo giao thông, phương tiện tìm kiếm cứu nạn và một số phương tiện khác đã không được tính vào giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa. Số tài sản này hiện vẫn đang giao cho các công ty cổ phần QLĐS “giữ hộ”. Nhà nước lại chưa ban hành hoặc hướng dẫn chế độ quản lý, hạch toán đối với tài sản quản lý theo phương thức này. Vì vậy công tác quản lý gặp rất nhiều khó khăn, bất cập là không đúng với chế độ quản lý tài sản của nhà nước, không gắn được trách nhiệm giữa đơn vị quản lý và đơn vị sử dụng.

Bên cạnh đó, theo Nghị định số 31/2005/NĐ-CP ngày 11/03/2005 của Chính phủ và Quyết định 256/QĐ-TTg ngày 09/11/2006 của Thủ tướng Chính phủ, sản phẩm quản lý, bảo trì ĐTNĐ là sản phẩm công ích, thực hiện theo phương thức đặt hàng hoặc giao kế hoạch. Theo Pháp lệnh giá của Chính phủ thì sản phẩm đặt hàng phải do Bộ Tài chính duyệt giá đặt hàng. Trong khi đó đến nay vẫn chưa có hướng dẫn thực hiện, nên thời gian qua Cục Đường sông Việt Nam thực hiện việc duyệt giá đặt hàng, nghiệm thu, thanh toán theo giá dự toán tự duyệt.

Ngoài ra, do không có đơn vị dự toán thay mặt Cục đứng ra ký hợp đồng đặt hàng công tác quản lý, bảo trì ĐTNĐ với các công ty cổ phần QLĐS nên Cơ quan Cục vẫn trực tiếp ký hợp đồng đặt hàng với các công ty dẫn đến việc cơ quan quản lý nhà nước vừa là người quyết định đầu tư, vừa là chủ đầu tư duyệt dự toán, hợp đồng, kiểm tra, nghiệm thu, thanh toán. Cần phải khẳng định rằng, CPH các Đoạn QLĐS là một chủ trương đúng đắn. Tuy nhiên, như trên đã nói, còn rất nhiều bất cập mà nếu không nhanh chóng tháo gỡ, chuyện "bình mới, rượu... vẫn thế" sẽ mãi là vấn đề của ngành Đường sông.

Bài, ảnh: Đ.T

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang