Giữ lại hay để tăng vốn?

Một khối lượng tài sản không nhỏ được để lại, thuộc danh mục "tài sản nhà nước", vẫn do chính các doanh nghiệp chủ quản cũ vốn là doanh nghiệp công ích đường bộ, nay đã cổ phần hóa trực tiếp quản lý, sử dụng. Trong khi công tác quản lý để các tài sản nhà nước này không bị thất thoát và phát huy được tác dụng đang rất lúng túng, vấn đề đặt ra là có nên giữ lại, hay tiếp tục cổ phần hóa khối lượng tài sản này?

282 tỉ đồng thuộc danh mục “tài sản nhà nước”

Đến thời điểm này, Cục ĐBVN đã cổ phần hóa được 33 doanh nghiệp, trong đó có 24 doanh nghiệp công ích đường bộ, trên tổng số 57 doanh nghiệp.

Theo kế hoạch của Cục ĐBVN, những tháng còn lại của năm 2008 này sẽ hoàn thành CPH 2 doanh nghiệp công ích đường bộ nữa là Công ty 711 và 248. Đến nay 2 công ty đang hoàn tất việc xác định giá trị doanh nghiệp, xây dựng phương án CPH.

Năm 2009, Cục ĐBVN tiếp tục CPH 6 công ty quản lý và sửa chữa đường bộ nữa theo Quyết định số 1333 của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời 17 công ty quản lý và sửa chữa đường bộ còn lại, thuộc diện nhà nước giữ 100% vốn sẽ được chuyển đổi sang mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn nhà nước 1 thành viên. Khối lượng tài sản đã được cổ phần hoá tại 24 doanh nghiệp công ích đường bộ đã chuyển sang hoạt động theo mô hình công ty cổ phần, theo tổng hợp của Cục ĐBVN, là trên 217 tỉ đồng. Cũng tại 24 doanh nghiệp này, khối lượng tài sản được để lại không cổ phần hóa, hiện đang thuộc danh mục “tài sản nhà nước”, theo báo cáo số 2551/CĐBVN-TC ngày 27/6/2008 là trên 282 tỉ đồng (đã tính khấu hao đến ngày 31/3/2008).

Như vậy, hiện các doanh nghiệp cổ phần đường bộ đang trực tiếp quản lý, sử dụng khối lượng tài sản nhà nước lớn hơn tới trên 30% tổng vốn điều lệ của công ty cổ phần.

Tài sản nhà nước hiện đang nằm tại các doanh nghiệp cổ phần đường bộ gồm 3 loại: 1- Tài sản phục vụ hoạt động thu phí sử dụng đường bộ (gồm toàn bộ máy móc, thiết bị, xe chở tiền, dụng cụ quản lý, nhà cửa, vật kiến trúc và các tài sản cố định khác); 2- Tài sản dự trữ, dự phòng đảm bảo ATGT (gồm các thiết bị, phương tiện vận tải, phao, phà, nhà kho, kết cấu dầm thép, vật tư, nhiên liệu dự phòng..); 3- Tài sản chuyên dùng phục vụ công tác quản lý và đảm bảo giao thông đường bộ (gồm các khu nhà hạt, xe máy, thiết bị chuyên dùng như: máy ủi, máy xúc, máy san, xe cẩu, xe tải nhẹ đảm bảo giao thông, xe kiểm tra cầu, máy cắt, cào bóc bêtông nhựa, máy tái chế bêtông nhựa, xe thang chữa điện, xe tưới nước, xe quét hút rác, máy sơn kẻ đường, máy biến thế phục vụ chiếu sáng cầu...).

Tiếp tục cổ phần hóa?

Cục Đường bộ VN đang rất lúng túng trong việc quản lý khối lượng tài sản nhà nước này sao cho không bị thất thoát và phát huy được tác dụng. Cục ĐBVN vừa qua đã gửi văn bản chính thức báo cáo với Bộ GTVT: “Theo báo cáo kiểm tra tài sản nhà nước của các Khu QLĐB: các công ty cổ phần không cho thuê hoặc sử dụng tài sản nhà nước vào mục đích kinh doanh, không trích khấu hao tài sản vào chi phí sản xuất, chỉ tính và ghi giá trị hao mòn tài sản. Tuy vậy, qua kiểm tra trực tiếp tại một số công ty cổ phần, Đoàn kiểm tra công tác quản lý sử dụng tài sản nhà nước đã xác định một số công ty có nguồn thu từ cho thuê tài sản nhà nước...”.

Tên tuổi cụ thể 2 công ty cổ phần có vi phạm được nêu ra trong báo cáo. Tuy nhiên dư luận cho rằng đây không phải là những trường hợp cá biệt. Mới đây, ngày 15/7/2008, Bộ GTVT đã ra Quyết định số 2057/QĐ-BGTVT ban hành Quy chế quản lý, sử dụng tài sản nhà nước sau khi đã cổ phần hóa các doanh nghiệp đường bộ.

Theo Quy định này, các tài sản nhà nước tiếp tục được giao cho các công ty cổ phần trực tiếp sử dụng để thu phí và phục vụ công tác quản lý, đảm bảo giao thông khi cần thiết. Cục ĐBVN chịu trách nhiệm quản lý tài sản này và các Khu QLĐB được Cục ĐBVN giao trực tiếp quản lý, có trách nhiệm thanh tra, kiểm tra định kì, đột xuất, tổng hợp báo cáo Bộ GTVT tình hình thu, nộp, khấu hao, báo cáo quyết toán hàng năm và đột xuất theo yêu cầu. Nguyên tắc quản lý là: tài sản nhà nước tại công ty cổ phần phải được hạch toán đầy đủ về hiện vật và giá trị; phải được sử dụng đúng tiêu chuẩn, đúng định mức, đúng mục đích, phải được bảo vệ, bảo dưỡng, sửa chữa theo chế độ quy định. Nghiêm cấm sử dụng tài sản sai mục đích, điều chuyển, thanh lý, nhượng bán sai quy định…

Theo các chuyên gia tài chính Cục ĐBVN, các máy móc, thiết bị... thuộc tài sản nhà nước có số lượng khá lớn, nằm rải rác khắp các địa bàn, có chính xác chỉ sử dụng phục vụ công tác thu phí giao thông, khi cần thiết để ứng cứu, khắc phục hậu quả bão lụt, sự cố giao thông theo lệnh điều động của cơ quan có thẩm quyền hay không còn sử dụng vào các hoạt động kinh doanh khác, trên thực tế rất khó kiểm soát được. Tuy nhiên, trước mắt cũng phải chấp nhận vì chưa có cách quản lý gì chặt chẽ hơn.

Song, Cục ĐBVN cũng cho biết, hiện đang có phương án mới về cổ phần hóa. Theo chỉ đạo của Bộ GTVT, Cục ĐBVN đang tiến hành rà soát lại danh mục, số lượng, giá trị các tài sản nhà nước sau khi cổ phần hoá các doanh nghiệp. Mục đích là sẽ điều chỉnh lại danh mục, chỉ để lại ở mức tối thiểu những tài sản cần thiết nhất để làm nhiệm vụ công ích. Những máy móc thiết bị không cần để lại, sẽ được đưa vào cổ phần, tăng thêm tỉ lệ vốn nhà nước trong cơ cấu vốn của công ty cổ phần. Hoặc những tài sản này sẽ được điều chuyển cho các công ty TNHH một thành viên 100% vốn nhà nước. Sau đó, phần vốn nhà nước còn lại trong các công ty cổ phần sẽ được quản lý, sử dụng theo Quy chế của Bộ GTVT.

Bài, ảnh: Phương Dung

  Về trang trước    Bản in    Gửi email    Về đầu trang